پسروی خزر فعالیت کشتی‌ها را متوقف می‌کند؟/ برنامه‌ریزی برای روزهای سخت

به گزارش زیست آنلاین،علی عبدالعلی‌زاده، نماینده رئیس‌جمهور در ستاد توسعه دریامحور، در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به چالش مستمر پسروی آب دریای خزر و پیامدهای آن بر اقتصاد ساحلی و بنادر شمالی کشور، وضعیت این پدیده را تشریح کرد. وی با اشاره به اینکه پسروی آب خزر برای تمامی کشورهای حاشیه این دریا چالش‌آفرین است، افزود: میزان آسیب در مناطق گوناگون یکسان نیست؛ به طوری که کشورهایی نظیر روسیه، قزاقستان و آذربایجان پسروی‌های شدیدی را تجربه کرده‌اند، اما در ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و شیب بستر، آسیب‌ها تاکنون کمتر بوده است. با این حال، این پدیده در بخش شرقی کشور به‌ویژه استان گلستان جدی‌تر است و قطع ارتباط خلیج گرگان با دریا، خطر خشک‌شدن کامل آن را افزایش داده است.

تهدید بنادر استان گلستان و سناریوی حفظ سه بندر کلیدی
عبدالعلی‌زاده با هشدار نسبت به تداوم کاهش سالانه ۲۰ سانتی‌متری سطح آب خزر تصریح کرد: اگر این روند ادامه یابد، ممکن است تا پنج سال آینده تنها سه تا چهار بندر کشور امکان فعالیت داشته باشند؛ به همین دلیل، در جلسات مشترک با سازمان برنامه و بودجه، سازمان بنادر و دریانوردی و سازمان محیط‌زیست، سناریوهای مختلف بررسی شده تا حتی در بدترین شرایط، پایداری و فعالیت حداقل سه بندر مهم کشور یعنی «امیرآباد»، «کاسپین» و «انزلی» حفظ شود.

وی با اشاره به عوامل مؤثر بر این پدیده، کاهش بارندگی، خشکسالی، افزایش دما و بالارفتن نرخ تبخیر را از دلایل اصلی پسروی آب برشمرد و بر ضرورت همکاری با کشورهای همسایه برای افزایش ورودی آب، صرفه‌جویی در مصرف آب رودخانه‌های منتهی به خزر و جلوگیری از هدررفت منابع آبی تأکید کرد. وی همچنین ابراز امیدواری کرد که بهبود بارش‌ها و افزایش حجم آب در حوضه‌های آبی کشور—همچون رشد ذخایر آبی دریاچه ارومیه به بیش از ۴ میلیارد مترمکعب—بتواند در بلندمدت به بهبود وضعیت دریای خزر نیز یاری رساند.

تشدید عملیات لایروبی و استقرار چهار دستگاه در بنادر شمالی
نماینده رئیس‌جمهور در ستاد توسعه دریامحور در پاسخ به پرسشی درباره اقدامات عملیاتی انجام‌شده برای مقابله با این چالش گفت: با توجه به افزایش نیاز به لایروبی طی دو سال گذشته، هم‌اکنون بیش از چهار دستگاه لایروب در دریای خزر فعال هستند. در حالی که در گذشته تنها یک دستگاه لایروب به نوبت در بنادر مختلف استفاده می‌شد، اکنون یک دستگاه به‌صورت مستمر در بندر آستارا و دستگاهی دیگر در استان گلستان جهت تأمین آب مجتمع پرورش میگوی گمیشان مستقر شده‌اند تا مانع از قطع ارتباط آب دریا و توقف تولید شوند.
عبدالعلی‌زاده در پایان با تأکید بر اینکه در شرایط کنونی رفت‌وآمد کشتی‌ها و فعالیت‌های تجاری در بنادر شمالی کشور برقرار بوده و هیچ‌گونه اختلالی ایجاد نشده است، خاطرنشان کرد که حفظ ارتباط بنادر با آب دریا و اجرای طرح‌های مهندسی پرهزینه مانند احداث پل و انتقال تجهیزات در دستور کار دستگاه‌های متولی قرار دارد.

پسروی آب دریای خزر به عنوان یکی از چالش‌های بزرگ زیست‌محیطی و اقتصادی کشورهای حاشیه این دریا، ناشی از تغییر اقلیم، افزایش تبخیر و کاهش ورودی آب رودخانه‌هاست. این پدیده به‌ویژه در بنادر با عمق کمتر، خطر رسوب‌گذاری و انسداد مسیرهای تردد دریایی را به دنبال دارد. دولت‌ها در منطقه ناچار به بازنگری در برنامه‌های مدیریت منابع آبی حوضه آبریز خزر، توسعه ناوگان لایروبی و اتخاذ راهبردهای سازگاری برای حفظ زیرساخت‌های بندری و تجاری خود شده‌اند.