عقب‌نشینی ۲ متری خزر زیر فشار تبخیر و افت دبی ولگا؛ پیش‌بینی دشواری احیای تراز آبی

به گزارش زیست آنلاین،افت سطح آب دریای خزر به مرحله‌ای نگران‌کننده رسیده است. بر اساس ارزیابی‌های اقلیمی، تراز این حوضه بسته آبی با افت حداقل ۲ متری روبه‌رو شده که مناطق ساحلی و نواحی کم‌عمق پیرامونی آن را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.

احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، در تشریح علل این بحران به دو عامل اصلی اشاره کرد:

کاهش جریان ورودی به دریا: سهم عمده آب ورودی خزر از طریق رودخانه ولگا در خاک روسیه تأمین می‌شود که دبی آن افت محسوسی داشته است؛ روندی که در جریان سایر رودخانه‌های تأمین‌کننده حوزه آبریز نیز مشاهده می‌شود.
تشدید تبخیر ناشی از گرمایش زمین: به دلیل وسعت بسیار زیاد دریای خزر، افزایش حدود ۲ درجه‌ای میانگین دما مستقیماً نرخ تبخیر سطحی را بالا برده و خروجی آب از این دریاچه را فراتر از حد معمول برده است.

به گفته این مقام مسئول، قرار گرفتن دریا میان دو متغیر «کاهش ورودی آب» و «افزایش خروجی ناشی از تبخیر»، به افت تراز حداقل ۲ متری منجر شده است.

بررسی داده‌های اقلیمی نشان می‌دهد اوج تراز آب دریای خزر در دهه ۱۳۷۰ ثبت شد و پس از آن، روند نزولی تدریجی آغاز گردید. با وجود نوسانات سطحی طی حدود دو دهه اخیر، بیشترین نرخ افت تراز در سال‌های اخیر رخ داده است؛ دوره‌ای که با وقوع خشکسالی‌های پیاپی و ثبت بالاترین رکوردهای دمایی همراه بوده است.

رئیس مرکز ملی مدیریت بحران خشکسالی با تأکید بر چشم‌انداز پیش‌رو خاطرنشان کرد: با تداوم روند افزایشی دما و نیز بعید بودن بازگشت حجم ورودی و رهاسازی آب رودخانه‌ها به میزان سابق، بازگشت ارتفاع آب خزر به ترازهای گذشته بسیار دشوار به نظر می‌رسد./مهر

دریای خزر به‌عنوان بزرگ‌ترین پهنه آبی محصور در خشکی جهان، توازن آبی خود را عمدتاً از طریق رودخانه‌ها (حدود ۸۰ درصد از ولگا) و تبخیر سطحی حفظ می‌کند. کاهش تراز این دریاچه علاوه بر چالش‌های ژئوپلیتیک و ناوبری بندری، اکوسیستم‌های ساحلی، تالاب‌های بین‌المللی متصل به آن (مانند تالاب انزلی و میانکاله) و زیرساخت‌های شیلاتی و گردشگری کشورهای حاشیه را با تهدید جدی روبه‌رو می‌سازد.