برنامه جامع ساتبا برای مهار ناترازی برق؛ از تزریق ۱.۱ میلیارد دلار تا تسویه مطالبات بخش خصوصی

به گزارش زیست آنلاین،محمود کمانی، معاون وزیر نیرو و رئیس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا)، با اشاره به توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در ۳۱ استان کشور، از هدف‌گذاری جدید این سازمان برای رسیدن به ظرفیت ۱۲ هزار مگاواتی خبر داد. به گفته او، این برنامه با مشارکت فعال بخش خصوصی و بر مبنای پروژه‌های در حال اجرا و تأمین تجهیزات تدوین شده است.

همگرایی نهادی برای رفع موانع اجرایی
کمانی با تأکید بر اینکه محدودیت‌های تأمین مالی و نقل‌وانتقال تجهیزات، همچنان از چالش‌های اصلی پیش‌رو هستند، تصریح کرد: «وزارت نیرو این پروژه‌ها را در اولویت قرار داده است و شرکت‌های برق منطقه‌ای، شرکت‌های توزیع و سایر نهادهای مرتبط موظف‌اند حداکثر همکاری را در زمینه تأمین زمین، ارز، تجهیزات و اتصال به شبکه برای شتاب‌بخشی به این طرح‌ها داشته باشند.»

وضعیت تأمین مالی و واگذاری به بخش خصوصی
بخش مهمی از این توسعه، وابسته به منابع صندوق توسعه ملی است. رئیس ساتبا با اعلام اینکه از مجموع ۱.۸۴ میلیارد دلار منابع ارزی پیش‌بینی‌شده، تاکنون بیش از ۱.۱ میلیارد دلار جذب شده است، افزود: تمامی نیروگاه‌های ساخته‌شده یا در حال احداث با این تسهیلات، یا به بخش خصوصی واگذار شده‌اند و یا در فرایند واگذاری قرار دارند.
وی همچنین وعده داد که مطالبات معوق سرمایه‌گذاران (موضوع ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید و ماده ۶۱ قانون اصلاح الگوی مصرف) تا یک یا دو ماه آینده بخش عمده‌ای از تسویه خود را پشت سر بگذارد که این امر موجب بازگشت اعتماد و رونق دوباره به بازار سرمایه‌گذاری تجدیدپذیر خواهد شد.

نوآوری در سبد انرژی: از سامانه‌های خانگی تا ذخیره‌سازها
در کنار پروژه‌های بزرگ‌مقیاس، ساتبا برنامه‌های جدیدی برای خرد کردن مقیاس تولید انرژی دارد:

نیروگاه‌های خانگی: تدوین برنامه جامع توسعه سامانه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس برای ارائه به وزیر نیرو.
ذخیره‌سازهای انرژی: تجهیز بخشی از نیروگاه‌های بزرگ به سیستم‌های ذخیره‌سازی با هدف مدیریت پیک مصرف که تجهیزات آن از اواخر سال جاری وارد کشور می‌شود.
بورس انرژی: تقویت تقاضا در بازار برق سبز و افزایش عمق معاملات با هدف ایجاد اطمینان بیشتر برای سرمایه‌گذاران.
حمایت از تولید داخل: اعلام آمادگی برای خرید تضمینی پنل‌های خورشیدی تولید داخل (با برندهای معتبر) و امکان اعطای تسهیلات ارزی از محل صندوق توسعه ملی به این واحدهای صنعتی.

تاب‌آوری در برابر مخاطرات طبیعی
رئیس ساتبا در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به ضرورت توجه به پایداری نیروگاه‌ها در شرایط جوی، به سرمایه‌گذاران هشدار داد که با توجه به شرایط اقلیمی، نسبت به بازبینی مسیرهای سیلاب، آبراهه‌ها و رعایت الزامات بیمه‌ای و ایمنی برای مقابله با حوادثی همچون سیل و طوفان، اقدامات پیشگیرانه را در دستور کار قرار دهند. وی همچنین بر توسعه نیروگاه‌های بادی، به‌ویژه در مناطق شمالی کشور برای مدیریت ناترازی گاز و سوخت نیروگاهی تأکید کرد.

صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران در یک نقطه عطف قرار دارد. عبور از ظرفیت ۶۰۰۰ مگاوات و هدف‌گذاری ۱۲۰۰۰ مگاواتی، نشان‌دهنده تغییر استراتژی وزارت نیرو از وابستگی به سوخت‌های فسیلی به سمت تنوع‌بخشی به سبد انرژی است. با این حال، موفقیت این نقشه راه به سه عامل کلیدی گره خورده است: اول، نقدینگی و پرداخت بدهی‌ها به سرمایه‌گذاران بخش خصوصی؛ دوم، تسهیل در واردات تجهیزات و ارز؛ و سوم، ارتقای تاب‌آوری نیروگاه‌ها در برابر بلایای طبیعی که در سال‌های اخیر آسیب‌های قابل‌توجهی به زیرساخت‌ها وارد کرده‌اند.