رد پای کیفیت از کارخانه تا نیروگاه؛ سازوکار راستی‌آزمایی و سنجش اصالت پنل‌های خورشیدی وارداتی به ایران

به گزارش زیست آنلاین،با گسترش پروژه‌های تجدیدپذیر در ایران، کیفیت و اصالت تجهیزات وارداتی—به‌ویژه پنل‌های خورشیدی واردشده از چین—به یکی از دغدغه‌های اصلی صنعت برق و سرمایه‌گذاران تبدیل شده است. محمد دانش‌پیام، مدیر بازرسی فنی شرکت آزمایشگاه‌های صنایع انرژی ایران (اپیل)، در تشریح فرآیند نظارت بر این تجهیزات تأکید کرد که محموله‌های وارداتی، تجهیزات بی‌نام‌ونشان و فاقد اصالت نیستند، اما صرف وجود گواهی‌های کارخانه‌ای برای ورود آن‌ها به شبکه نیروگاهی کافی نبوده و تمامی محموله‌ها از یک زنجیره کامل ارزیابی انطباق عبور می‌کنند.

فرآیند ارزیابی پنل‌ها بر مبنای یک نظام دوگانه طراحی شده است:
۱. بازرسی در کشور مبدأ: کارشناسان فنی مستقر در چین هم‌زمان با مراحل ساخت و آماده‌سازی محموله‌ها، آزمون‌ها و بازرسی‌های فنی اولیه را در محل کارخانه انجام می‌دهند.
۲. نمونه‌برداری و آزمون در داخل کشور: پس از ترخیص و ورود محموله به ایران، نمونه‌برداری مجدد انجام شده و نتایج آزمایش‌های داخل با گزارش‌های مبدأ و تایپ‌تست‌ها تطبیق داده می‌شود تا هرگونه مغایرت یا انحراف از استاندارد شناسایی شود.

در گام نخست، گواهینامه‌ها و آزمایشگاه‌های صادرکننده مدارک بر پایه استانداردهای مرجع بین‌المللی IEC (به‌ویژه استانداردهای IEC 61215 و IEC 61730) اعتبارسنجی می‌شوند. سپس با اجرای تست‌های شاهد (Witness Test)، صحت انتساب اسناد به محموله فیزیکی مورد سنجش قرار می‌گیرد تا از ورود کالای غیراستاندارد با مدارک نامرتبط جلوگیری شود.

در آزمایشگاه‌های تخصصی، پنل‌ها از جنبه‌های گوناگون فنی و ساختاری بررسی می‌شوند:

سنجش توان خروجی: ارزیابی توان تولیدی (مانند ادعای توان ۷۰۰ وات) تحت تابش استاندارد طبیعی و مصنوعی جهت سنجش راندمان واقعی؛ در حال حاضر راندمان پنل‌های مورد آزمون در شرایط استاندارد (STC با دمای ۲۵ درجه سانتی‌گراد) حدود ۲۴ درصد به ثبت رسیده است.
تاب‌آوری فیزیکی و مکانیکی: سنجش استحکام شیشه و فریم در برابر بار برف، وزش بادهای شدید و ضربه تگرگ.
پیرسازی تسریع‌شده (Aging Test): قرار دادن پنل در چرخه‌های فشرده حرارتی، برودتی و رطوبتی سخت‌گیرانه به‌منظور شبیه‌سازی رفتار مکانیکی و افت راندمان محصول در طول عمر پیش‌بینی‌شده ۱۵ تا ۲۰ ساله آن.

در حوزه حکمرانی استاندارد، سازمان ملی استاندارد به‌عنوان متولی حاکمیتی، پیگیری اجباری‌شدن استانداردهای ادوات نیروگاهی (از جمله پنل‌ها و اینورترها) را بر عهده دارد، در حالی که سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) متولی تخصصی این بخش است. همچنین طرح ایجاد نشان ملی و بومی‌سازی‌شده «IR-RE» با هماهنگی ساتبا در مرحله پیاده‌سازی زیرساخت‌ها قرار دارد.
صلاحیت نهاد بازرسی‌کننده نیز با تکیه بر گواهینامه‌های ISO/IEC 17025 (صلاحیت آزمایشگاه‌های آزمون از سازمان ملی استاندارد و مرجع معتبر روسی) و ISO/IEC 17065 (صلاحیت بازرسی فنی از سازمان ملی استاندارد و مرکز تایید صلاحیت NABCB هند) پشتیبانی می‌شود تا بازرسان متخصص حوزه‌های برق، الکترونیک و متالورژی بدون امکان اعمال نفوذ، نتایج را ثبت کنند./ایسنا