فرصت یا تهدید سیلاب؛ پیامدهای ال‌نینوی ۲۰۲۶ برای ایران

به گزارش زیست آنلاین،مجید حبیبی نوخندان، مدیر گروه پیش‌آگاهی مخاطرات جوی پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، در تشریح رفتار چرخه «ال‌نینو ـ نوسان جنوبی» (ENSO) اظهار کرد که با تضعیف بادهای تجاری و انتقال آب‌های گرم به مرکز و شرق اقیانوس آرام، الگوهای بارش جهانی دستخوش تغییر می‌شوند. وی با اشاره به دورپیوندهای جوی افزود: جابه‌جایی جریان‌های جت جنب‌حاره‌ای و تقویت انتقال رطوبت می‌تواند فعالیت سامانه‌های مدیترانه‌ای و سودانی را در ایران افزایش دهد، هرچند الگوهای دیگری چون نوسان اطلس شمالی، نوسان مادن ـ جولیان و شرایط اقیانوس هند نیز در برآیند نهایی اقلیم کشور دخیل هستند.

بر اساس داده‌های هواشناسی، شاخص دمای سطح آب در محدوده Niño-3.4 به مثبت ۱.۴ درجه سلسیوس رسیده که نشان‌دهنده احتمال شکل‌گیری یک ال‌نینوی قوی در پاییز و زمستان ۲۰۲۶-۲۰۲۷ است. حبیبی نوخندان با اشاره به سوابق تاریخی نظیر سال‌های ۱۳۷۶ و ۱۳۹۸ تأکید کرد که قوی بودن این پدیده به‌منزله قطعیت وقوع سیلاب نیست، بلکه بیانگر افزایش احتمال رخدادهای حدی جوی است.

این کارشناس اقلیم‌شناسی مهم‌ترین متغیر در مدیریت منابع آب را «نوع بارش» و «شدت آن» دانست و تصریح کرد: در صورتی که بارندگی‌ها به‌دلیل دمای بالاتر به‌جای برف به‌شکل باران‌های سیل‌آسا ببارد، نه‌تنها مخازن طبیعی کوهستان‌ها برای تابستان سال بعد ذخیره نمی‌شود، بلکه خطر فرسایش خاک و خسارت به زیرساخت‌ها بالا می‌رود. از این رو، ارزیابی سازه‌های آبخیزداری، پایش رطوبت مراتع، آماده‌باش سامانه‌های هشدار سریع و اتخاذ مدیریت هوشمند آب پیش از آغاز فصول پربارش ضروری است./ایسنا

زمینه خبر:
پدیده ال‌نینو به‌عنوان فاز گرم چرخه اقلیمی ENSO شناخته می‌شود که با دگرگونی در برهم‌کنش جو و اقیانوس، الگوهای گردش عمومی هوا را در مقیاس سیاره‌ای تغییر می‌دهد. ایران به‌دلیل قرارگیری در کمربند خشک و نیمه‌خشک، تحت تأثیر چندگانه سامانه‌های بارشی منطقه‌ای و دورپیوندهای اقلیمی قرار دارد؛ از این رو پیش‌بینی‌های فصلی در فازهای ال‌نینو همواره بر مبنای تحلیل احتمالات، برنامه‌ریزی مدیریت سیلاب و بهینه‌سازی ذخیره‌سازی رواناب‌ها تدوین می‌شود.