رکورد اسقاط خودرو شکسته شد؛ راه طولانی نوسازی ناوگان حملونقل با ۲۰ میلیون دستگاه فرسوده

تکلیف قانونی اسقاط خودروهای فرسوده
قانون هوای پاک، مالکان وسایل نقلیه موتوری سبک، نیمهسنگین، سنگین و موتورسیکلت را موظف کرده است پس از رسیدن به سن فرسودگی، وسیله نقلیه خود را از رده خارج کنند. بر اساس ماده ۸ این قانون، حمل بار و مسافر، صدور معاینه فنی، تخصیص بیمه شخص ثالث، خرید و فروش و تردد خودروهای فرسوده ممنوع است. قانونگذار دولت را نیز موظف کرده از محل صرفهجویی سوخت، تسهیلات لازم برای جایگزینی خودروهای فرسوده حملونقل عمومی با نمونههای نو فراهم کند.

روند شتابان اسقاط در دو سال اخیر
خروج خودروهای فرسوده از چرخه تردد سالها با کندی مواجه بود، اما طی دو سال اخیر شتاب گرفته است. در سال ۱۴۰۳، تعداد ۳۵۰ هزار دستگاه خودرو اسقاط شد و مجموع اسقاط از ابتدای این سال تاکنون از ۶۰۰ هزار دستگاه عبور کرده است. این در حالی است که شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، پیش از این اعلام کرده بود از زمان تصویب قانون تا سال ۱۴۰۲ تنها حدود ۲۰۰ هزار خودرو اسقاط شده بود؛ رقمی که با هدفگذاری سالانه ۵۰۰ هزار دستگاه در قانون برنامه هفتم فاصله چشمگیری دارد.

اصلاح مسیر اسقاط با آییننامههای جدید
سازمان حفاظت محیط زیست از تدوین آییننامه اجرایی اسقاط و نوسازی ناوگان دیزلی بالای ۲۰ تن با استفاده از گواهی صرفهجویی سوخت خبر داده که در هیئت دولت تصویب شده است. اصلاح آییننامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو نیز برای تسهیل روند نوسازی انجام شده است. محمدصادق حاتمی، مدیر ستاد نوسازی ناوگان حملونقل ایدرو، کاهش مصرف سوخت، کاهش آلایندگی هوا، ارتقای ایمنی و تقویت صنعت خودروسازی را از مهمترین آثار این اصلاحیه دانسته است.
بر اساس مصوبه اخیر هیئت وزیران، خودروسازان داخلی موظفند به ازای تولید هر چهار دستگاه خودرو یا موتورسیکلت، گواهی اسقاط معادل از مراکز اسقاط دریافت کنند. شمارهگذاری خودروها نیز منوط به ارائه گواهی اسقاط معادل ۰.۲۵ تولید ماهانه شده است.
نرخهای جدید گواهی اسقاط
پس از سه سال، نرخ گواهی اسقاط بهروزرسانی شد. بر اساس اعلام ستاد نوسازی ناوگان، ارزش گواهی اسقاط خودروی سواری ۶۰ میلیون تومان و برای دیزل سبک و سنگین هر کدام ۱۲۰ میلیون تومان تعیین شده است. مالکان خودروهای فرسودهای که از ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ خودروی خود را پذیرش کردهاند، مشمول نرخهای جدید میشوند.

۵۰ درصد ناوگان در مرز فرسودگی
با وجود جهش اخیر، ابعاد ناوگان فرسوده کشور همچنان قابل توجه است. از نزدیک به ۴۲ میلیون خودرو و موتورسیکلت در حال تردد، بیش از ۲۰ میلیون دستگاه معادل حدود نیمی از ناوگان در مرز فرسودگی قرار دارند. بیشترین سهم این ناوگان مربوط به موتورسیکلتها، خودروهای سواری و وانتهایی است که نقش مهمی در آلودگی هوا دارند.
وضعیت خودروهای سنگین نیز چشمگیر است. انصاری از وجود حدود ۱۱۰ هزار کشنده فرسوده خبر داده و گفته بود حدود ۱۲ هزار کشنده با عمر بیش از ۵۰ سال در کشور تردد میکنند. به همین دلیل مقرر شده به ازای واردات هر کشنده، یک کشنده فرسوده اسقاط شود.

زمینه خبر: اسقاط، راهی برای مهار ناترازی بنزین
اسقاط خودروهای فرسوده تنها به کاهش آلایندگی محدود نمیشود. طبق آمارها، در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ اسقاط حدود ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو به صرفهجویی نزدیک به ۱.۵ میلیارد لیتر بنزین و حدود ۸ درصد کاهش انتشار گازهای آلاینده و گلخانهای منجر شده است. خودروهای فرسوده سواری و وانت سالانه حدود ۸.۳ میلیارد لیتر بنزین مصرف میکنند و جایگزینی ۲.۶ میلیون دستگاه فرسوده با خودروهای دوگانهسوز، برقی یا هیبریدی میتواند بیش از ۷ میلیارد لیتر بنزین صرفهجویی به همراه داشته باشد.

رکورد ۳۵۰ هزار اسقاط در سال ۱۴۰۳ و عبور مجموع اسقاط از ۶۰۰ هزار دستگاه، گامی مهم در نوسازی ناوگان است، اما باقی ماندن حدود ۲۰ میلیون خودرو و موتورسیکلت در مرز فرسودگی نشان میدهد نوسازی ناوگان همچنان حلقه مفقوده اصلی در مسیر کاهش آلودگی هوا و مهار ناترازی بنزین است./ایسنا