آمادگی سه ماده‌ یوز جوان توران برای زادآوری؛ معرفی نر بارور کلید نجات یوزپلنگ آسیایی

به گزارش زیست آنلاین مرکز تحقیقات و تکثیر یوزپلنگ آسیایی در ذخیره‌گاه زیست‌کره توران شاهرود، وارد مرحله‌ای سرنوشت‌ساز برای حفظ بقای این گونه به شدت در معرض انقراض شده است. سه ماده‌ یوز جوان و مستعد این مرکز شامل آذر، توران و ابریشم در اوج بلوغ فیزیولوژیک قرار دارند، اما کهولت سن و افت شدید باروری فیروز (تنها نر حاضر در اسارت)، زادآوری را با چالش جدی مواجه کرده است.

سعید یوسف‌پور، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان، اعلام کرد که دو ماده دیگر یعنی «دلبر» به دلیل پیری و «ایران» به دلیل عوارض جراحی سزارین قبلی، عملاً از چرخه تولیدمثل خارج شده‌اند. وی افزود اگرچه تقویت توان فیروز با مکمل‌های درمانی در حال پیگیری است، اما راهبرد اصلی و علمی مجموعه، ورود یک یوز نر بارور و بالغ با تنوع ژنتیکی جدید به این مرکز است.

کارشناسان حیات‌وحش هشدار می‌دهند دوره پذیرش جنسی (فحلی) یوزهای ماده در شرایط اسارت بسیار کوتاه و بین ۲ تا ۶ روز است و در صورت عدم معرفی به‌موقع جفت نر، این ماده‌ها دچار پیری زودرس تولیدمثلی می‌شوند. اجرای دقیق فرایند جفت‌گیری تحت نظارت تیم‌های تخصصی دامپزشکی، می‌تواند زمینه شکل‌گیری جمعیت پشتیبان و پایداری نسل یوزپلنگ آسیایی را فراهم آورد.

زمینه خبر:
ذخیره‌گاه زیست‌کره توران با وسعت ۱.۴ میلیون هکتار در استان سمنان، آخرین مأمن و زیستگاه زادآور یوزپلنگ آسیایی در جهان به شمار می‌رود. بر اساس آخرین پایش‌های مبتنی بر دوربین‌های تله‌ای، جمعیت تخمینی یوزپلنگ‌ها در این منطقه و حواشی آن به حدود ۲۷ فرد رسیده است. نهم شهریورماه در تقویم ملی به یاد واقعه تلخ آسیب به ماده‌ یوز و توله‌هایش در کویر بافق در سال ۱۳۷۳، روز ملی حفاظت از یوزپلنگ نام‌گذاری شده است.