پارادوکس ذخایر آبی؛ چرا سدهای پر به معنای پایان تنش آبی نیست؟

به گزارش زیست آنلاین،آمارها نشان می‌دهد تا ۱۱ مرداد ۱۴۰۵، حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور به حدود ۳۰ میلیارد و ۹۰ میلیون متر مکعب رسیده است. این رقم نسبت به سال گذشته ۳۷ درصد و نسبت به متوسط ۱۰ ساله، ۱۱ درصد رشد داشته است. با این حال، مقایسه صرف با سال‌های کم‌بارش قبلی می‌تواند تصویری فریبنده از وضعیت واقعی منابع آبی ارائه دهد.

بر اساس آخرین گزارش‌ها، ورودی آب به سدها نسبت به سال گذشته ۷۲ درصد رشد داشته و میزان خروجی نیز ۱۹ درصد افزایش یافته است. اما این بهبود شاخص‌ها در مقیاس کشوری، به معنای رفع بحران در تمامی مناطق نیست. هم‌اکنون ۱۴ استان کشور با کاهش بارندگی نسبت به میانگین ۵۷ ساله مواجه هستند که نشان‌دهنده تداوم یک بحران ساختاری است.

در استان‌های تهران و البرز، وضعیت سدها ناهمگون است. در حالی که سد امیرکبیر با ۹۱ درصد پرشدگی وضعیت مطلوبی دارد، سدهای مهم دیگر همچنان بحرانی هستند. سد لار تنها ۷ درصد پرشدگی دارد و نسبت به متوسط ۱۰ ساله با ۴۳ درصد کاهش ذخیره روبه‌رو است. سدهای طالقان، لتیان و ماملو نیز همگی نسبت به متوسط بلندمدت، افت ذخایر را تجربه می‌کنند.

استان‌های تهران و قم به ترتیب با ۳۶ و ۳۵ درصد کاهش بارش نسبت به میانگین بلندمدت، در صدر لیست استان‌های دارای تنش آبی قرار دارند. پس از آن‌ها، استان‌های مرکزی، یزد، سمنان، اصفهان و سیستان‌وبلوچستان نیز با کاهش قابل‌توجه بارش‌ها دست‌وپنج نرم می‌کنند.

کارشناسان معتقدند رشد ورودی آب به سدها در یک سال، نمی‌تواند کسری شدید منابع آب زیرزمینی و سطحی در بلندمدت را جبران کند. تداوم خشکسالی در این ۱۴ استان ثابت می‌کند که اتکا به آمارهای کوتاه‌مدت می‌تواند سیاست‌گذاران را در مدیریت مصرف به خطا بیندازد.

بنابراین، علی‌رغم رشد ۷۲ درصدی ورودی سدها، هنوز تا اعلام پایان تنش آبی فاصله زیادی باقی مانده است. مسئله اصلی در این مناطق، عدم توازن میان منابع موجود و تقاضای مصرف است که مدیریت دقیق و راهبردی را می‌طلبد./ایلنا