با افزایش وقوع آتشسوزی در جنگلهای زاگرس، کارشناسان منابع طبیعی در کرمانشاه بر ضرورت کنار گذاشتن روشهای سنتی و بهکارگیری فناوریهای نوین، تقویت تجهیزات هوایی و مشارکت فعال جوامع محلی برای صیانت از این میراث طبیعی تأکید کردند.
ضرورت تحول در حفاظت از زاگرس؛ چرا روشهای سنتی پاسخگوی حریق نیست؟
به گزارش زیست آنلاین،افزایش بارندگیهای سال جاری در استان کرمانشاه، اگرچه موجب بهبود پوشش گیاهی شده، اما با شروع فصل گرما، همین تراکم گیاهی به سوختی آماده برای گسترش آتشسوزیها تبدیل شده است. این وضعیت، زنگ خطر را برای اکوسیستم حساس زاگرس به صدا درآورده و کارشناسان را به بازنگری فوری در شیوههای حفاظتی واداشته است.
فرید چائیچیان، کارشناس حوزه منابع طبیعی، با بیان اینکه مدیریت سنتی دیگر پاسخگوی نیازهای حفاظتی نیست، گفت: «سالانه بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ هکتار از جنگلهای کرمانشاه درگیر حریق میشود. از ابتدای امسال نیز بیش از ۵۰۰ هکتار از عرصههای طبیعی و کشاورزی استان تحت تأثیر آتش قرار گرفته است.»
نقش محوری مشارکت مردمی
طبق آمار، بیش از ۹۸ درصد از آتشسوزیهای جنگلهای استان ناشی از خطای انسانی است. چائیچیان معتقد است که حفاظت از منابع طبیعی نباید صرفاً بر دوش دستگاههای اجرایی باشد. وی تأکید کرد: «مردمیسازی حفاظت با مشارکت دهیاران، شوراهای محلی و تشکلهای مردمنهاد، کلیدیترین حلقه برای پایش مستمر و گزارشدهی سریع تخلفات و حریق است.»
فناوری و تجهیزات؛ حلقه مفقوده اطفای حریق
بخش عمدهای از جنگلهای زاگرس سختگذر هستند و دسترسی زمینی به آنها در دقایق اولیه آتشسوزی دشوار است. این کارشناس با اشاره به نیاز ثابت به بالگرد اطفای حریق در نیمه اول سال افزود: «تأخیر در عملیات، خسارتهای جبرانناپذیری به ذخایر ژنتیکی وارد میکند. بنابراین، استقرار دائمی امکانات هوایی یک ضرورت حیاتی است.»
علاوه بر تجهیزات هوایی، بهرهگیری از سامانههای نوین همچون پهپادهای پایش، تصاویر ماهوارهای و سامانههای هشدار زودهنگام (GIS) باید جایگزین روشهای سنتی شود. تشکیل گروههای واکنش سریع روستایی و آموزش استفاده از تجهیزات ساده مانند دمندههای بادی نیز میتواند از تبدیل شدن یک حریق کوچک به بحرانی گسترده جلوگیری کند.
استان کرمانشاه با بیش از ۵۲۷ هزار هکتار جنگل طبیعی، یکی از ارزشمندترین زیستبومهای رشتهکوه زاگرس است که حفاظت از آن نیازمند بودجه پایدار و تغییر رویکرد از «اطفای حریق» به «پیشگیری علمی» است./ایرنا