دام سه ماهه در بورس انرژی؛ خطر ابطال مطالبات نیروگاه‌های تجدیدپذیر

به گزارش زیست آنلاین،بر اساس دستورالعمل تسویه گواهی تولید برق تجدیدپذیر (شماره ۱۰/۸۳۶۸۴/۱۴۰۳ مورخ ۰۷/۱۱/۱۴۰۳ وزارت نیرو)، نیروگاه‌هایی که گواهی‌های تولیدی آن‌ها در تابلوی سبز بورس انرژی به فروش نرسد، پس از تاریخ سررسید (پایان سال شمسیِ بعد از سال تولید) تنها یک بازه زمانی سه ماهه برای ارائه درخواست کتبی بازخرید به ساتبا در اختیار دارند. بر اساس تبصره ۱ بند ۸-۱ این دستورالعمل، با پایان این مهلت سه‌ماهه، حق ادعای بازخرید از نیروگاه به طور کامل سلب می‌شود که از منظر حقوقی ماهیت «مسقط حق» دارد و اصل طلب مالی را از بین می‌برد.

این سازوکار علاوه بر ابهام حقوقی در خصوص صلاحیت وزارت نیرو برای سلب حق مالکیت بدون مصوبه مجلس، زیان مالی شدیدی به همراه دارد. در سناریوی بازخرید به‌موقع، ساتبا تنها ۷۰ درصد میانگین نرخ کشف‌شده در ماه تولید را بدون اعمال شاخص‌های تعدیل تورمی پس از ۱۲ تا ۲۴ ماه تسویه می‌کند که به دلیل افت ارزش زمانی پول، زیان واقعی نیروگاه را به مرز ۶۰ درصد می‌رساند. همچنین در صورت گذشتن از فرجه سه ماهه، زیان نیروگاه به ۱۰۰ درصد خواهد رسید. با توجه به این چالش‌ها، کارشناسان بر لزوم پایش دقیق این فرجه زمانی توسط مدیران مالی، استفاده از ابزارهای ابلاغ رسمی و پیگیری اصلاح این مقرره از سوی سیاست‌گذاران یا دیوان عدالت اداری تأکید می‌کنند.

زمینه خبر:
مدل معاملاتی تابلوی سبز بورس انرژی با هدف تسهیل تأمین مالی و نقدی‌سازی درآمدهای نیروگاه‌های تجدیدپذیر راه‌اندازی شده است تا خریداران صنعتی تعهدات قانونی خود در چارچوب ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانش‌بنیان را از این مسیر پوشش دهند. با این حال، تضارب نقش سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) به عنوان مقرره‌گذار و در عین حال خریدار بازخرید اوراق، نیازمند تدوین سازوکارهای شفاف، پایدار و حمایتی برای کاهش ریسک‌های سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و جلوگیری از تضعیف امنیت سرمایه‌گذاری در بخش انرژی‌های نو است.