سخنگوی صنعت آب: خشکسالی انباشته ایران با چند بارش و ال‌نینو مرتفع نمی‌شود

به گزارش زیست آنلاین،عیسی بزرگ‌زاده، سخنگوی صنعت آب کشور، با اشاره به گمانه‌زنی‌ها درباره تاثیر ال‌نینو بر وضعیت بارش در ایران، تاکید کرد که نباید بارش‌های احتمالی ناشی از این پدیده اقلیمی را به‌معنای پایان بحران آب در کشور تلقی کرد. به گفته او، خشکسالی انباشته در ایران حاصل سال‌ها کاهش بارندگی، افت ذخایر سدها، کاهش تغذیه آبخوان‌ها و برداشت بیش از ظرفیت منابع آبی است و با یک یا چند سامانه بارشی برطرف نمی‌شود.

وی توضیح داد که ال‌نینو در علم اقلیم‌شناسی، فاز گرم سامانه نوسان جنوبی-ال‌نینو (ENSO) به شمار می‌رود و از مهم‌ترین نوسانات طبیعی اقلیم زمین است که می‌تواند الگوهای دما، بارش و گردش جو را در بسیاری از نقاط جهان تغییر دهد. با این حال، رابطه ال‌نینو با اقلیم ایران قطعی نیست و بیشتر ماهیتی آماری و احتمالاتی دارد.

بزرگ‌زاده افزود که در برخی رخدادهای ال‌نینو، احتمال افزایش بارش در نیمه غربی، جنوب‌غربی و بخش‌هایی از جنوب ایران بیشتر می‌شود، اما این وضعیت در همه دوره‌ها تکرار نمی‌شود. به گفته او، اقلیم ایران فقط تحت تاثیر ENSO نیست و سامانه‌های دیگری مانند نوسان اطلس شمالی، دوقطبی اقیانوس هند، نوسان دهه‌ای اقیانوس آرام، نوسان مادن-جولیان، سامانه‌های مدیترانه‌ای و همچنین شرایط محلی جو نیز بر وضعیت بارش کشور اثرگذار هستند.

سخنگوی صنعت آب کشور با اشاره به تجربه‌های گذشته گفت که در برخی دوره‌های ال‌نینو، ایران همچنان با کم‌بارشی روبه‌رو بوده و در مقابل، برخی سال‌های لانینا نیز با بارش‌های مناسب همراه شده‌اند. به همین دلیل، ال‌نینو را نباید تضمینی برای وقوع یک سال پربارش در کشور دانست.

وی همچنین تاکید کرد که وزارت نیرو وضعیت سامانه‌های اقلیمی و پیش‌بینی‌های بین‌المللی را به‌صورت مستمر از طریق داده‌های مراکز معتبری مانند سازمان جهانی هواشناسی، اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا و مؤسسه بین‌المللی پژوهش اقلیم و جامعه رصد می‌کند و ارزیابی‌های تخصصی این وزارتخانه نیز بر پایه همین داده‌های علمی به‌روز انجام می‌شود.

بزرگ‌زاده با بیان اینکه وقوع سیلاب لزوما به‌معنای پایان خشکسالی نیست، اظهار کرد: در بسیاری موارد، بارش‌های شدید و کوتاه‌مدت فقط منجر به ایجاد رواناب و سیلاب می‌شوند و فرصت کافی برای نفوذ در خاک، تغذیه سفره‌های زیرزمینی و تقویت پایدار منابع آبی را فراهم نمی‌کنند. از این رو، شدت، تداوم، پراکنش زمانی و مکانی و کیفیت بارش به اندازه میزان آن اهمیت دارد.

او افزود که در ایران ممکن است در یک حوضه آبریز سیلاب رخ دهد، اما حوضه‌ای دیگر همچنان با کمبود شدید بارش مواجه باشد. این ناهمگونی در توزیع بارش باعث می‌شود ارزیابی وضعیت منابع آب تنها بر اساس چند رخداد بارشی یا سیلابی، دقیق و واقع‌بینانه نباشد.

سخنگوی صنعت آب کشور همچنین به پیامدهای گرمایشی ال‌نینو اشاره کرد و گفت این پدیده در بسیاری از موارد با افزایش دمای میانگین جهانی همراه است و در برخی مناطق از جمله خاورمیانه، می‌تواند احتمال دوره‌های گرم‌تر از معمول را افزایش دهد. این افزایش دما خود موجب بالا رفتن میزان تبخیر، تعرق و نیاز آبی می‌شود و ممکن است بخشی از آثار مثبت ناشی از افزایش بارش را خنثی کند.

وی تاکید کرد که سیاست‌های وزارت نیرو در حوزه منابع آب با وقوع ال‌نینو تغییر نخواهد کرد و مدیریت مصرف، ارتقای بهره‌وری، حفاظت از منابع آب زیرزمینی، آمادگی در برابر سیلاب، توسعه سامانه‌های پیش‌بینی و سازگاری با تغییر اقلیم همچنان محور اصلی برنامه‌ریزی‌های این بخش خواهد بود.

بزرگ‌زاده در پایان تصریح کرد که آینده منابع آب ایران نه با یک پدیده اقلیمی، بلکه با حکمرانی صحیح، مدیریت علمی، اصلاح الگوی مصرف و مسئولیت‌پذیری عمومی در قبال منابع آبی کشور تعیین می‌شود.
جمع‌بندی کوتاه:
اظهارات سخنگوی صنعت آب نشان می‌دهد که هرچند ال‌نینو می‌تواند احتمال برخی الگوهای بارشی را تغییر دهد، اما حل بحران آب ایران نیازمند مدیریت بلندمدت، مصرف بهینه و حفاظت جدی از منابع آبی است و نمی‌توان به چند بارش یا یک فصل پربارش برای پایان خشکسالی امیدوار بود./ایرنا