نبرد هوشمند با آلودگی‌های نفتی در خلیج فارس؛ ربات خودران بوشهری به مرحله صنعتی رسید

به گزارش زیست آنلاین،نشت نفت در دریا به دلیل گسترش سریع آلودگی تحت تأثیر جریان‌های آبی و باد، همواره یکی از چالش‌های بزرگ زیست‌محیطی محسوب می‌شود که سرعت عمل در واکنش به آن، خسارت‌ها را به شدت کاهش می‌دهد. در همین راستا، فناوران بوشهری با عبور از روش‌های صرفاً نظارتی، به سمت عملیاتی‌سازی سامانه‌های خودرانِ واکنش‌سریع حرکت کرده‌اند.

ارسطو مظفری، از اعضای این تیم فناور با تشریح عملکرد این سامانه گفت: «این دستگاه به‌صورت هوشمند لکه‌های نفتی ناشی از نشت نفت کشتی‌ها و خطوط لوله را شناسایی کرده و مستقیماً به سمت آلودگی حرکت می‌کند.» وی درباره فرآیند پاکسازی توضیح داد: «پس از هدایت لکه به درون دستگاه، با استفاده از سیستم سانتریفیوژی تعبیه‌شده، مواد نفتی از آب جدا شده و آبِ تصفیه‌شده تخلیه می‌شود.»

این سامانه برای پایش و شناسایی لکه‌ها، از یک سیستم ترکیبی استفاده می‌کند. به گفته مظفری، پهپادهای این مجموعه به‌صورت دوره‌ای (هر یک ساعت) گشت‌زنی کرده و در صورت تشخیص لکه نفتی از طریق هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، موقعیت دقیق را به سیستم ناوبری ربات منتقل می‌کنند. در فاز عملیاتی، ربات اصلی به همراه ۵ ربات زیرمجموعه به منطقه اعزام شده و با استفاده از دوربین‌ها، فرآیند مکش و پاکسازی را بدون دخالت انسان به انجام می‌رسانند.

این ربات که به پنل‌های خورشیدی مجهز است، قادر است ۱۲ ساعت مداوم روی سطح آب فعالیت کند. اگرچه نمونه فعلی در مقیاس آزمایشی ساخته شده است، اما تیم سازنده در حال توسعه نسخه صنعتی آن با ظرفیت مخزن ۱۳۰۰ لیتری است. با توجه به نشت‌های نفتی اخیر در خلیج فارس، این دستاورد مورد توجه صنایع قرار گرفته و به گفته مظفری، سفارش‌هایی از سوی پتروشیمی نوری برای این سامانه ثبت شده است.

زمینه خبر:
مدیریت آلودگی‌های نفتی در خلیج فارس پیش‌تر عمدتاً بر پایش ماهواره‌ای (مانند استفاده از تصاویر سنتینل-۱) و مدل‌سازی ریاضی حرکت لکه‌ها متمرکز بود. اکنون با پیشرفت الگوریتم‌های هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، امکان شناسایی دقیق‌تر آلودگی‌ها فراهم شده است. ورود شرکت‌های فناور داخلی به حوزه رباتیک دریایی و سیستم‌های پاکسازی خودران، گام مهمی در گذار از «پایش صرف» به سمت «واکنش فعال و خودکار» در حفاظت از محیط‌زیست دریایی ایران است.