مجلس: بدون هوشمندسازی، مدیریت ناترازی انرژی ممکن نیست

به گزارش زیست آنلاین،عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، هوشمندسازی را یکی از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت ناترازی انرژی در کشور دانست و گفت این رویکرد دیگر یک انتخاب لوکس نیست، بلکه به ضرورتی راهبردی برای حفظ امنیت پایدار شبکه برق تبدیل شده است.

مهدی کوچک‌زاده در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد با تشدید ناترازی انرژی در سال‌های اخیر، مدیریت مصرف بدون استفاده از فناوری‌های نوین عملاً امکان‌پذیر نیست. به گفته او، اصلاح ساختار تعرفه‌ها، یکپارچه‌سازی داده‌ها و توسعه زیرساخت‌های هوشمند از اصلی‌ترین پیش‌نیازهای موفقیت در این مسیر به شمار می‌رود.

وی توضیح داد هوشمندسازی در سه محور اصلی قابل تعریف است. محور نخست، مدیریت پیک لحظه‌ای مصرف است؛ به این معنا که به جای خاموشی‌های گسترده، سامانه‌های هوشمند می‌توانند محدودیت‌ها را به‌صورت هدفمند و هوشمند اعمال کنند.

او محور دوم را اصلاح رفتار مصرفی از مسیر شفاف‌سازی اطلاعات دانست و گفت وقتی مشترکان به داده‌های لحظه‌ای مصرف و تعرفه‌های پویا دسترسی داشته باشند، انگیزه اقتصادی بیشتری برای صرفه‌جویی ایجاد می‌شود.

عضو کمیسیون انرژی مجلس، شناسایی خودکار ضعف‌های شبکه را سومین محور هوشمندسازی عنوان کرد و افزود این سامانه‌ها می‌توانند انشعاب‌های غیرمجاز، فرسودگی شبکه و نقاط هدررفت انرژی را با دقت بیشتری شناسایی کنند.

کوچک‌زاده درباره الزامات اجرای این طرح‌ها گفت نصب کنتورهای هوشمند و حسگرها، ایجاد شبکه مخابراتی پایدار، راه‌اندازی مراکز پردازش داده و پلتفرم‌های مبتنی بر رایانش ابری، و همچنین بازنگری در قوانین تعرفه‌گذاری از مهم‌ترین نیازهای این حوزه است.

او در عین حال، کمبود منابع مالی، یارانه‌های سنگین انرژی و نبود انگیزه اقتصادی برای مصرف‌کنندگان را از موانع اصلی توسعه هوشمندسازی دانست. به گفته وی، ناهماهنگی میان وزارت نیرو، وزارت نفت و بخش خصوصی در تبادل داده‌ها نیز یکی دیگر از چالش‌های جدی این مسیر است.

این نماینده مجلس همچنین بر اهمیت امنیت سایبری تأکید کرد و گفت توسعه شبکه‌های هوشمند، سطح تهدیدهای سایبری را افزایش می‌دهد و به همین دلیل حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی باید هم‌زمان با توسعه فناوری دنبال شود.

کوچک‌زاده با اشاره به نقش فناوری‌هایی مانند اینترنت اشیا، داده‌های کلان و هوش مصنوعی گفت تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد این ابزارها در صورت فراهم بودن زیرساخت‌ها می‌توانند تا ۲۰ درصد بار پیک مصرف را کاهش دهند و تلفات شبکه را نیز تا حدود نصف کم کنند.

وی افزود مدل‌های هوش مصنوعی با استفاده از داده‌هایی مانند دما، رطوبت و الگوهای تاریخی مصرف، توان پیش‌بینی تقاضا با دقت بیش از ۹۰ درصد را دارند و این موضوع برنامه‌ریزی برای بهره‌برداری از نیروگاه‌ها را دقیق‌تر می‌کند.

به گفته او، نگهداری پیش‌بینی‌کننده تجهیزات نیز از دیگر مزیت‌های این فناوری‌هاست؛ به‌گونه‌ای که می‌توان خرابی ترانسفورماتورها و خطوط انتقال را پیش از بروز خاموشی شناسایی و مدیریت کرد.
عضو کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به ظرفیت‌های داخلی کشور گفت ایران از نیروی انسانی متخصص در حوزه فناوری اطلاعات برخوردار است و تجربه اجرای طرح‌های پایلوت در صنایع فولاد و پتروشیمی نیز نشان داده که با بهینه‌سازی فرآیندها می‌توان بین ۱۰ تا ۱۵ درصد مصرف انرژی را کاهش داد.

او همچنین تأکید کرد با اجرای کامل پروژه‌های هوشمندسازی، شبکه انرژی کشور می‌تواند به سمت شبکه‌ای خودترمیم‌شونده و مشارکتی حرکت کند؛ شبکه‌ای که در آن مردم علاوه بر مدیریت مصرف، با استفاده از پنل‌های خورشیدی و باتری‌های خانگی به بازیگران فعال بازار انرژی تبدیل می‌شوند.

کوچک‌زاده در پایان گفت نتیجه نهایی این مسیر، افزایش بهره‌وری، کاهش آلایندگی، تقویت تاب‌آوری شبکه و صرفه‌جویی سالانه میلیاردها دلار در اقتصاد کشور خواهد بود. به گفته او، هوشمندسازی به‌تنهایی معجزه نمی‌کند، اما بدون آن مدیریت ناترازی انرژی عملاً غیرممکن است.