با گرم شدن هوا در تهران، گاز ازن جایگزین ذرات معلق به عنوان آلاینده شاخص معرفی شده است. این اکسیدکننده قوی که در واکنش با نور خورشید ایجاد میشود، خطرات جدی برای سلامتی، بهویژه کودکان و بیماران ریوی دارد.
چرا در تابستان با افزایش غلظت گاز ازن در تهران مواجهیم؟
به گزارش زیست آنلاین،برخلاف فصل سرما که ذرات معلق، آلاینده اصلی هوای پایتخت هستند، در روزهای گرم تابستان «گاز ازن» به آلاینده شاخص تهران تبدیل میشود. برخلاف تصور عموم، این گاز بهطور مستقیم در هوا منتشر نمیشود، بلکه نتیجه واکنشهای شیمیایی اکسیدهای نیتروژن و ترکیبات آلی فرار با نور خورشید است.
به دلیل وابستگی شدید تشکیل این آلاینده به پرتوهای فرابنفش، غلظت آن معمولاً بین ساعات ۱۰ صبح تا ۱۶ به اوج میرسد. منابع اصلی تولید آن نیز شامل اگزوز خودروها، بخارات بنزین، حلالهای شیمیایی و گازهای خروجی از صنایع و نیروگاههاست. نکته قابلتوجه این است که دستگاههای سنجش کیفیت هوا به دلیل میانگینگیری ۱۲ ساعته، ممکن است با تاخیر این افزایش غلظت را گزارش کنند.
تاثیر «ازن بد» بر سلامت انسان بسیار مخرب است. این اکسیدکننده قوی با ورود به سیستم تنفسی میتواند منجر به درد قفسه سینه، سرفه، سوزش گلو و تشدید بیماریهایی نظیر آسم و برونشیت شود. کودکان، سالمندان و افرادی که بیماریهای ریوی دارند، در معرض بیشترین خطر قرار دارند؛ چرا که این گاز میتواند باعث التهاب جدار ریه و در درازمدت آسیبهای جبرانناپذیر بافتی ایجاد کند.
حد استاندارد این آلاینده ۰.۱۲۵ قسمت در میلیون (ppm) تعیین شده است. زمانی که غلظت ازن از این حد فراتر رود، گروههای حساس باید از فعالیت در فضای باز خودداری کنند. همچنین هشدار جدی کارشناسان این است که برخی دستگاههای تصفیه هوای خانگی با تولید این گاز، خود عامل تشدید آلودگی محیط داخلی هستند و استفاده از آنها به هیچ عنوان توصیه نمیشود.