مهم‌ترین موانع کارآفرینی کشاورزی از نگاه دانش‌آموختگان

      به گزارش زیست آنلاین،بخش کشاورزی یکی از پایه‌های اصلی امنیت غذایی در هر کشور است و در شرایطی که خشکسالی، کمبود آب و محدودیت‌های اقتصادی فشار زیادی بر این بخش وارد کرده، حرکت به سمت فعالیت‌های نوآورانه و کارآفرینانه بیش از گذشته اهمیت یافته است. با این حال، با وجود شمار بالای فارغ‌التحصیلان رشته‌های کشاورزی، بخش قابل توجهی از آنان با بیکاری مواجه‌اند و تنها تعداد کمی به سمت راه‌اندازی کسب‌وکار مستقل می‌روند.

در همین زمینه، مصطفی احمدوند از گروه مدیریت توسعه روستایی دانشکده کشاورزی دانشگاه یاسوج به همراه یکی از همکارانش، پژوهشی را برای شناسایی و اولویت‌بندی موانع توسعه کارآفرینی کشاورزی از دیدگاه دانش‌آموختگان این رشته انجام داده‌اند.

در این مطالعه، ۱۴۰ نفر از دانش‌آموختگان کشاورزی عضو سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی به پرسشنامه‌ای ۴۷ سؤالی پاسخ دادند. این پرسشنامه، موانع کارآفرینی را در هفت بُعد شامل موانع اقتصادی و مالی، مهارتی و فردی، اداری و قانونی، ناتوانی در تشخیص فرصت‌ها، موانع حمایتی، مدیریتی و زمینه‌ای بررسی می‌کرد.

نتایج نشان داد موانع اقتصادی و مالی، مهم‌ترین سد راه کارآفرینی کشاورزی از نگاه پاسخ‌دهندگان است. پس از آن، موانع حمایتی و زمینه‌ای در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. هزینه بالای تجهیزات و ملزومات اولیه، پایین بودن حاشیه سود فعالیت‌های کشاورزی و دشواری تأمین سرمایه، از مهم‌ترین چالش‌های مطرح‌شده بودند.

بر اساس یافته‌های پژوهش، کمبود حمایت مؤثر از سوی نهادهای مرتبط، نبود آموزش‌های کاربردی، نداشتن تجربه کافی برای راه‌اندازی کسب‌وکارهای نوین، کمبود نیروی متخصص برای تشکیل تیم‌های کاری و ترس از شکست یا سرقت ایده‌ها نیز از عوامل بازدارنده دیگر به شمار می‌روند. علاوه بر این، قوانین پیچیده، رقابت ناعادلانه و ضعف مدیریتی در تصمیم‌گیری‌های کلان نیز بر کاهش انگیزه کارآفرینی اثر می‌گذارند.

پژوهشگران تاکید کرده‌اند که ادامه وضعیت کنونی تولید کشاورزی، به‌ویژه در شرایط کم‌آبی و فشارهای اقتصادی، می‌تواند امنیت غذایی را با تهدید مواجه کند. از این رو، توسعه کارآفرینی در این بخش یک ضرورت راهبردی است و فارغ‌التحصیلان کشاورزی می‌توانند نقش مهمی در تحول و نوآوری این حوزه داشته باشند.

در بخش پیشنهادها نیز بر اقداماتی مانند ارائه وام‌های کم‌بهره، مشوق‌های مالیاتی، بیمه محصولات، ایجاد صندوق‌های حمایت از کارآفرینان، توسعه آموزش‌های تخصصی، راه‌اندازی مراکز رشد و دهکده‌های نوآوری کشاورزی تاکید شده است. به گفته مجریان تحقیق، تقویت مهارت‌های مدیریتی و فردی دانش‌آموختگان و بهبود بسترهای حقوقی و اقتصادی، می‌تواند زمینه‌ساز رونق کسب‌وکارهای نوین کشاورزی شود.
این نتایج در دوفصلنامه «راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی» وابسته به دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری منتشر شده است./ایسنا