اقتصاد
کد مطلب: 82689
14:24
07 خرداد 1399

ارزش اقتصادی تنوع زیستی

محمد ابراهیم رئیسی

زیست آنلاین: از بین رفتن تنوع زیستی یکی از مهمترین خطرات جهانی برای جامعه است. تاکنون 5 بار در جهان انقراض دست جمعی رخ داده است و اینک، زمین براساس تحقیقات انجام شده با ششمین انقراض دسته جمعی خود روبرو است. انسان ها مناطق وسیعی از جهان را ویران یا تخریب کرده اند و عواقب آن برای سالیان دراز برروی کره زمین خواهد ماند. این تاثیر بی شک بر روی رفاه انسان ها بیش از سایر جانداران خواهد بود.

بین سالهای  2010 تا 2015 ،6.5 میلیون هکتاراز سطح پوشش اکوسیستم های دریایی و جنگلهای طبیعی کاسته شده است (در کل ، مساحتی بزرگتر از ایالات متحده) و سطح تالابهای طبیعی بین سالهای 1970 تا 2015، 35٪ کاهش یافته است. بیش از 30٪ از جمعیت  مرجان ها ، در معرض خطر هستند. 60٪ از گونه های مهره داران از سال 1970 منقرض شده اند. این تغییرات چشمگیر ناشی از تغییر کاربری اراضی ، بهره برداری بیش از حد از منابع طبیعی ، آلودگی ، گونه های مهاجم بیگانه و تغییرات آب و هوایی است. این سطح تخریب علیرغم تلاش های بین المللی (مانند کنوانسیون تنوع زیستی) برای حفظ و استفاده پایدار از تنوع زیستی رخ داده است.

حفظ، استفاده پایدار و بازیابی تنوع زیستی برای دستیابی به بسیاری از اهداف توسعه ، از جمله سلامت انسان ، کاهش و سازگاری با تغییرات آب و هوا ، کاهش خطر بلایای طبیعی و امنیت آب و مواد غذایی بسیار حیاتی است ومنافع ناشی از از تنوع زیستی و خدمات اکوسیستم آن قابل ملاحظه است ، اما از آنجا که   به  ارزشگذاری اقتصادی  این منافع بی توجهی میشود این منافع ، کم ارزش یا بی ارزش تلقی می شوند.  رویکردها و روشهای  حسابداری فعلی برای برآورد حسابهای ملی (نظیر تولید ناخالص ملی) تصویر محدودی از وضعیت اقتصاد کشورها ارائه داده و هزینه های تخریب اکوسیستم ها و کاهش خدمات ناشی از آنها نشان نمی دهند.

ارزش اقتصادی تنوع زیستی را برای جهان با ارزشگذاری اقتصادی خدمات اکوسیستمی آن میتوان مشخص نمود. اهم این خدمات عبارتند از: گرده افشانی محصولات زراعی، تصفیه آب،حفاظت در برابر سیلاب و ترسیب کربن. براساس گزارش منتشر شده توسط OECDارزش این خدمات در جهان حدود 125 تا 140 تریلیارد دلار تخمین زده می شود که یک و نیم برابر تولید ناخالص داخلی جهان است.تنها در ایالات متحده طی سالهای 1997 تا 2011 به سبب تغییر در پوشش گیاهی  خدمات اکوسیستمی ناشی از آنها کاهش یافته و سالانه بین 4 تا 20 تریلیون دلار زیان ایجاد کرده است. ارزش بازار سالانه محصولات وابسته به گرده افشانی حیوانات از 235 میلیارد دلار تا 577 میلیارد دلار متغیر است.

ایران به دلیل شکل گیریهای مختلف زمین شناسی ، آب و هوایی و خاک ، مکان تنوع زیستی برجسته ای است. حفاظت ملی از پنجاه سال پیش در ایران آغاز شد و امروز از مناطقی در ایران محافظت می شود. با این حال ، تنوع زیستی در ایران در وضعیت تهدید آمیزی قرار دارد،افزایش جمعیت و فعالیت های انسانی ، تغییر ات اقلیمی، خشکسالی ، بیابان زایی ، کشاورزی ، شکارچیان و تحریم های اقتصادی به این وضعیت تهدید آمیز دامن زده است و سبب شده تا  100 گونه جانوری و گیاهی در شرایط آسیب پذیر یا در معرض خطر باشند.

تاکنون تلاش خاصی برای ارزشگذاری اقتصادی تنوع زیستی انجام نشده است و نیاز به انجام آن به شدت احساس میگردد. چرا که بدون توجه به این مورد امکان تعریف و ارزیابی برنامه ها و طرحهای مرتبط با بهبود تنوع زیستی در کشور به خوبی و با دقت انجام نخواهد شد.در عین حال امکان ورود آن به حسابهای ملی غیر ممکن خواهد بود.

تلاش های مستمر برای ارزیابی بهتر و ارزش گذاری اقتصادی تنوع زیستی و خدمات اکوسیستم و ادغام این مقادیر در تصمیم گیری برای متوقف کردن  روند از بین رفتن تنوع زیستی بسیار حیاتی است. ارزیابی اکوسیستم ملی ، که شناسائی خدمات اکوسیتمی را از جنبه های مختلف  از جمله خدمات اکو سیستمی تنوع زیستی را مورد توجه قرار دهد و  ارزش گذاری اقتصادی این خدمات با هدف آگاهی و تأثیرگذاری بر تصمیمات سیاستگذاری و محاسبه آن در حسابهای ملی میتواند از این تلاش ها پشتیبانی کند.


اخبار مرتبط
همرسانی
لینک کوتاه:



برچسب ها

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.