به گزارش زیست آنلاین،بررسی‌های علمی در نخستین نشست «امنیت غذایی و توسعه پایدار زیست‌بوم» نشان می‌دهد که الگوهای فعلی برنامه‌ریزی در کشور دچار گسست‌های زیست‌محیطی، نهادی و سرمایه اجتماعی هستند. به اعتقاد متخصصان، امنیت غذایی نباید صرفاً به شاخص‌های کمیِ تولید داخلی تقلیل یابد؛ بلکه باید به عنوان پدیده‌ای چندبعدی دیده شود که پیوندی عمیق با توان اکولوژیکی و مشارکت فعال جوامع محلی دارد.

حبیب جباری، کارشناس توسعه و آینده‌نگری، در این نشست ضمن انتقاد از گفتمان مسلط فنی-اقتصادی، تصریح کرد که توسعه محلی نباید امری تحمیلی و برون‌زا باشد. به گفته وی، امنیت غذایی واقعی از دلِ «درون‌زایی» و مشارکت کنشگران بومی برمی‌آید؛ به گونه‌ای که اگر توسعه معیشتی با شرایط بوم‌شناختی منطقه سازگار نباشد، تلاش‌ها برای تأمین امنیت غذایی از همان ابتدا محکوم به شکست است.

علی‌اکبر باغستانی، عضو هیأت علمی مؤسسه پژوهش‌های اقتصاد کشاورزی نیز نظام غذایی را پدیده‌ای پیچیده دانست که زنجیره‌ای از تولید، توزیع، مدیریت ضایعات و سواد تغذیه‌ای را در بر می‌گیرد. وی با اشاره به «سند ملی امنیت غذایی دانش‌بنیان»، بر ضرورت شفاف‌سازی مسئولیت‌ها در زنجیره تأمین و هماهنگی دستگاه‌های متولی مدیریت آب و کشاورزی تأکید کرد تا بتوان از تکانه‌های برون‌زا نظیر تغییرات اقلیمی یا نوسانات بازار جلوگیری کرد.

از سوی دیگر، مرتضی افقه، استاد اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز، توسعه را فرآیندی نرم‌افزاری و انسانی دانست، نه صرفاً سخت‌افزاری. وی با بیان اینکه ایران به دلیل ظرفیت‌های انسانی خود کشوری ثروتمند است، گفت: امنیت غذایی پایدار زمانی محقق می‌شود که سیاست‌گذاری‌ها به جای تکیه بر خودکفایی مقطعی، بر پایه تفکر توسعه‌محور و بهره‌گیری از توانمندی‌های دانش‌بنیان محلی شکل گیرد.

در جمع‌بندی این نشست، راهکار اصلی برای حل بحران‌های موجود، تغییر پارادایم از «خودکفاییِ متمرکز» به «تاب‌آوری منطقه‌ای» عنوان شد. کارشناسان معتقدند که با بازگشت هویت و عاملیت به کشاورزان خرد و بهره‌برداران محلی، و همچنین پیوند دادن دانش بومی با الگوهای آمایش سرزمین، می‌توان به یک الگوی عدالت‌محور در امنیت غذایی دست یافت که در برابر شوک‌های اقتصادی و محیط‌زیستی مقاوم باشد./ایرنا