به گزارش زیست آنلاین،در نشست گرامیداشت روز ملی دریای خزر، بحث‌های راهبردی پیرامون تغییر الگوی توسعه در ایران مطرح شد. علیرضا عبدالعلی‌زاده، نماینده رئیس‌جمهور در هماهنگی سیاست‌های توسعه دریا‌محور، تأکید کرد که دیگر زمان انتخاب میان «رفاه انسان» یا «سلامت زمین» نیست، بلکه چالش اصلی، تغییر مدل توسعه از رویکرد مصرف‌محور به سمت توسعه عمودی، فشرده و هوشمند است.

وی با انتقاد از مدل‌های توسعه قرن بیست‌ویک که تنها بر کاهش آلودگی تمرکز داشتند، مفهوم «اقتصاد آبی» را مطرح کرد. او گفت: «در اقتصاد آینده، هدف نباید تنها کنترل آلودگی باشد، بلکه باید به سمت طراحی بدون پسماند و چرخه‌ای کردن منابع حرکت کنیم. در این مدل، آنچه برای یک موجود پسماند است، ماده اولیه موجود دیگر خواهد بود.» وی توسعه دریا‌محور را فرصتی برای تولید انرژی پاک، آبزی‌پروری پایدار و گردشگری مسئولانه دانست که در آن، هر پروژه باید علاوه بر درآمد، «ظرفیت زیست‌محیطی» نیز ایجاد کند.

هم‌زمان، هادی حق‌شناس، استاندار گیلان، با اشاره به وضعیت بحرانی دریای خزر، این دریا را فراتر از یک مرز جغرافیایی، «رگ حیاتی اقتصاد و شناسنامه فرهنگی منطقه» دانست. وی هشدار داد که کاهش تراز آب، ورود فاضلاب‌های شهری و صنعتی، و تهدید گونه‌های ارزشمندی نظیر فک خزری و ماهیان خاویاری، ظرفیت زیستی خزر را با چالشی بی‌سابقه روبرو کرده است.

استاندار گیلان تأکید کرد که دریای خزر با پدیده‌هایی چون عقب‌نشینی تراز آب و کاهش آبدهی رودخانه‌ها مواجه است که می‌تواند منجر به نابودی زیستگاه‌ها و از بین رفتن تالاب‌های مهمی مانند تالاب انزلی شود. وی از لزوم تغییر رویکرد از «نگاه منفعل به دریا» به سمت «زندگی با دریا» سخن گفت و خواستار تبدیل شدن حفاظت از محیط‌زیست از یک مانع، به پیش‌شرط اصلی پیشرفت و سرمایه‌گذاری تبدیل شود.

در پایان، برای مقابله با این بحران‌های ساختاری، پنج پیشنهاد عملیاتی ارائه شد:
۱. تصویب سند آمایش دریایی استان‌های ساحلی.
۲. تشکیل کارگروه دائمی انطباق با تغییر تراز آب خزر.
۳. راه‌اندازی مرکز پایش هوشمند و سامانه داده‌های یکپارچه خزر.
۴. اجرای طرح احیای تالاب‌های دریایی و رودخانه‌ها.
۵. توسعه گردشگری مسئولانه.
وی تأکید کرد که مقابله با چالش‌های خزر تنها از طریق همکاری فرامرزی میان پنج کشور ساحلی (ایران، روسیه، آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان) و استفاده از ابزارهای دیپلماسی محیط‌زیستی امکان‌پذیر است./ایسنا