به گزارش زیست آنلاین با جدی‌تر شدن گمانه‌زنی‌ها درباره افزایش نرخ سوم بنزین آزاد از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان و کاهش سهمیه کارت سوخت شخصی از ۷۰ لیتر به ۵۰ لیتر، توجه به راهکارهای غیرقیمتی مدیریت مصرف دوباره پررنگ شده است. کارشناسان می‌گویند تجربه سال‌های گذشته نشان داده اتکا صرف به افزایش قیمت، اثر کوتاه‌مدت دارد و بدون جایگزین عملی، می‌تواند فشار بیشتری به معیشت و هزینه‌های حمل‌ونقل وارد کند.

در این میان، گاز طبیعی فشرده (CNG) به‌عنوان سوختی داخلی، ارزان‌تر و کم‌آلاینده، یکی از گزینه‌های اصلی برای کاهش مصرف بنزین معرفی می‌شود. ایران با برخورداری از ذخایر بزرگ گاز و شبکه گسترده توزیع شهری و بین‌شهری، از زیرساخت قابل‌توجهی در حوزه CNG برخوردار است؛ اما بخشی از ظرفیت جایگاه‌ها بلااستفاده مانده است.

بر پایه برآوردهای مطرح‌شده در گزارش، ظرفیت اسمی عرضه CNG روزانه حدود ۴۰ تا ۴۵ میلیون مترمکعب است، در حالی که مصرف واقعی به حدود نیمی از این مقدار می‌رسد. این شکاف به معنای وجود امکان افزایش عرضه بدون نیاز فوری به سرمایه‌گذاری سنگین برای ساخت جایگاه‌های جدید است؛ ظرفیتی که می‌تواند به‌طور مستقیم از مصرف بنزین بکاهد.

کارشناسان همچنین تاکید دارند که فشار اصلی تغییرات سهمیه و نرخ بنزین، متوجه حمل‌ونقل سبک شهری و ناوگان عمومی خواهد بود. به همین دلیل، اجرای طرح‌های تبدیل رایگان یا کم‌هزینه خودروهای عمومی، تاکسی‌ها، ون‌ها و خودروهای فعال در سکوهای اینترنتی به دوگانه‌سوز می‌تواند نقش «ضدشوک تورمی» در کرایه‌ها داشته باشد. استفاده از منابع بهینه‌سازی مصرف سوخت و ظرفیت‌های قانونی مانند ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید، از مسیرهای پیشنهادی برای تامین مالی این برنامه‌ها عنوان شده است.

در کنار تبدیل ناوگان، موضوع اقتصاد جایگاه‌داران CNG نیز به‌عنوان مانع مهم مطرح می‌شود. پایین بودن کارمزد توزیع و کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری، می‌تواند کیفیت خدمات و نگهداشت تجهیزات را تحت تاثیر قرار دهد. پیشنهاد کارشناسان، واقعی‌سازی کارمزدها و ارائه مشوق‌های مالیاتی برای ترغیب بخش خصوصی به نوسازی و اورهال جایگاه‌هاست؛ اقدامی که با کاهش صف و زمان انتظار، می‌تواند استقبال از CNG را افزایش دهد.

به گفته تحلیلگران، به‌کارگیری فناوری‌های جدید مانند مخازن کامپوزیتی سبک‌تر و با ظرفیت بالاتر نیز می‌تواند بخشی از دغدغه‌های فنی و پذیرش عمومی را کاهش دهد. جمع‌بندی این دیدگاه‌ها آن است که تلفیق سیاست‌های قیمتی بنزین با بسته حمایتی توسعه CNG، مسیر پایدارتری برای مدیریت مصرف و کاهش ناترازی انرژی فراهم می‌کند./مهر