به گزارش زیست آنلاین، رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با هشدار نسبت به پیامدهای تداوم ناترازی انرژی در کشور گفت: اختلال در تامین برق و گاز، در پنج سال گذشته حدود ۱۸ میلیارد دلار به زنجیره فولاد ایران زیان وارد کرده و مانع بهره‌برداری کامل از ظرفیت تولید و صادرات این صنعت شده است.

بهرام سبحانی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا اظهار کرد: صنعت فولاد به‌طور هم‌زمان به برق و گاز وابسته است و همین موضوع باعث شده با یک بحران چرخشی در تامین انرژی مواجه باشیم؛ به‌گونه‌ای که در زمان دسترسی به گاز، کمبود برق وجود دارد و در دوره‌های دیگر، محدودیت گاز تولید را مختل می‌کند.

وی افزود: این بی‌ثباتی، تولید محصولات میانی و نهایی فولاد را با اختلال جدی روبه‌رو کرده است. به گفته سبحانی، در ماه‌هایی مانند مهر، آبان و فروردین که صنعت فولاد توان تولید بالایی دارد، محدودیت‌های انرژی مانع استفاده از ظرفیت‌های موجود می‌شود.

رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با اشاره به ظرفیت صادراتی این صنعت گفت: در شرایطی که مصرف داخلی فولاد حدود ۲۰ میلیون تن است، امکان صادرات ۲۰ میلیون تن دیگر نیز وجود دارد، اما محدودیت‌های انرژی موجب شده حدود ۱۰ میلیارد دلار از ظرفیت صادراتی فولاد از دست برود.

وی تاکید کرد توقف یا کاهش تولید در واحدهای فولادی فقط به این صنعت محدود نمی‌شود و می‌تواند صنایع پایین‌دستی از جمله خودروسازی و لوازم خانگی را نیز با بحران تامین مواد اولیه روبه‌رو کند.

چالش قیمت برق در بورس انرژی
سبحانی با اشاره به قانون جهش تولید گفت: بر اساس این قانون، فولادسازان موظف به تامین ۵ درصد برق مورد نیاز نیروگاه‌ها هستند، اما در مقابل، نحوه عرضه و قیمت‌گذاری برق در بورس انرژی برای این صنعت با چالش‌های جدی همراه است.

وی توضیح داد: برق برای فولادسازان سهم بالایی در هزینه تولید دارد و حدود ۳۰ درصد هزینه‌ها را شامل می‌شود؛ در نتیجه حتی افزایش محدود قیمت برق نیز می‌تواند سودآوری و تداوم تولید را تهدید کند. این در حالی است که در برخی صنایع دیگر مانند پتروشیمی، سهم برق در ساختار هزینه به‌مراتب کمتر است.

رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران پیشنهاد کرد برای جلوگیری از رقابت مخرب میان صنایع بزرگ بر سر خرید برق، سازوکار عرضه در بورس انرژی اصلاح شود تا در روزهای مشخص، برق مورد نیاز صنایع سنگین مانند فولاد با قیمت کنترل‌شده و شرایط باثبات‌تری عرضه شود.

ظرفیت تولید فولاد و جایگاه جهانی ایران
سبحانی با اشاره به جایگاه ایران در صنعت جهانی فولاد گفت: ایران در حال حاضر با تولید سالانه ۳۲ میلیون تن، در رتبه دهم جهان قرار دارد، اما در صورت اصلاح سیاست‌ها و رفع محدودیت‌های انرژی، امکان رسیدن به جایگاه ششم تولید فولاد جهان را دارد.

وی افزود: در سند چشم‌انداز ۲۰ ساله، ظرفیت ۵۵ میلیون تنی برای صنعت فولاد پیش‌بینی شده، اما با وجود ایجاد ظرفیت‌های گسترده، میزان بهره‌برداری واقعی هنوز از ۳۰ میلیون تن فراتر نرفته است. به گفته او، یکی از مهم‌ترین دلایل این فاصله، ناپایداری در تامین سوخت و انرژی است.

رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران همچنین به نقش این صنعت در اقتصاد کشور اشاره کرد و گفت: صنعت فولاد ۵.۱ درصد تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص داده و مسئول حدود ۸ درصد اشتغال‌زایی مستقیم و غیرمستقیم است. همچنین این بخش در سال گذشته حدود ۱۵ درصد صادرات غیرنفتی کشور را تامین کرده است.

افت سودآوری و افزایش هزینه تولید
سبحانی با اشاره به کاهش سودآوری شرکت‌های فولادی در سال‌های اخیر گفت: در پنج سال گذشته، حاشیه سود شرکت‌ها از ۳۳ درصد به ۶ درصد کاهش یافته است. بخشی از سود اعلام‌شده نیز صرف افزایش سرمایه و توسعه داخلی شده تا شرکت‌ها بتوانند در برابر نوسانات دوام بیاورند، اما با شرایط فعلی تامین انرژی، تضمینی برای سودآوری آینده وجود ندارد.

وی افزود: هزینه انرژی در شرکت‌های با بهره‌وری بالا حدود ۲۵ درصد و در برخی واحدهای پایین‌دستی بیش از ۳۰ درصد است. بر این اساس، هر ۱۰ درصد افزایش در قیمت انرژی، به‌طور مستقیم حدود ۳ درصد به قیمت تمام‌شده محصول اضافه می‌کند.

رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با انتقاد از شیوه محاسبه تعرفه‌ها گفت: قیمت پایه برق تنها بخشی از هزینه نهایی است و با اضافه شدن مواردی مانند هزینه سوخت نیروگاهی، بهای ترانزیت و سایر عوارض، قیمت نهایی برق برای تولیدکننده در برخی موارد تا ۴۰ درصد بیشتر از نرخ پایه می‌رسد.

هشدار درباره تبعات محدودیت برق در فولاد
سبحانی با اشاره به مصرف برق صنعت فولاد در دوره پیک گفت: از مجموع ۷۷ هزار مگاوات برق تولیدی کشور، سهم فولاد در زمان اوج مصرف حدود ۵۳۰۰ مگاوات است، اما محدودیت‌های گسترده برق فشار سنگینی بر این صنعت وارد کرده است.
وی تاکید کرد: توقف یک واحد فولادی فقط به معنای قطع تولید نیست، بلکه هزینه‌های سنگین توقف، راه‌اندازی مجدد و مصرف انرژی در فرآیند بازگشت به مدار را نیز به تولیدکننده تحمیل می‌کند.
رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در پایان تصریح کرد: اگر سیاست‌های تامین انرژی با توجه به نیاز واقعی صنعت و با نگاه به کل زنجیره ارزش فولاد اصلاح شود، می‌توان از افت بیشتر تولید، کاهش صادرات و تنزل جایگاه جهانی ایران در این صنعت جلوگیری کرد.