به گزارش زیست آنلاین،ایران به دلیل قرار گرفتن بر کمربند لرزه‌خیز آلپ - هیمالیا، یکی از کشورهای در معرض خطر بالای زلزله به شمار می‌رود. بررسی‌های زمین‌شناسی نشان می‌دهد بخش بزرگی از مساحت کشور در محدوده‌های با خطر نسبی زلزله قرار دارد و بسیاری از شهرهای پرجمعیت نیز در نزدیکی گسل‌های فعال توسعه یافته‌اند.

تهران، تبریز، مشهد، کرج، شیراز، کرمان و کرمانشاه از جمله کلان‌شهرهایی هستند که وقوع یک زلزله شدید در آن‌ها می‌تواند پیامدهایی فراتر از یک بحران محلی داشته باشد. در چنین شرایطی، میزان تاب‌آوری شهری و آمادگی زیرساخت‌ها به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مدیریت شهری و ملی تبدیل شده است.

بر اساس آمارهای رسمی، بیش از ۱۷۷ هزار هکتار بافت فرسوده، ناکارآمد، تاریخی و سکونتگاه غیررسمی در کشور شناسایی شده است. در این محدوده‌ها، حدود ۲۱ میلیون نفر زندگی می‌کنند که شامل ۱۱ میلیون نفر در بافت‌های فرسوده، ۷.۵ میلیون نفر در سکونتگاه‌های غیررسمی، ۲.۵ میلیون نفر در بافت‌های تاریخی و حدود ۲۵۰ هزار نفر در پهنه‌های پرخطر هستند.

پهنه‌های پرخطر به مناطقی گفته می‌شود که روی گسل‌ها، بستر رودخانه‌ها یا حریم دکل‌های برق فشار قوی قرار دارند. کارشناسان معتقدند ساکنان این مناطق در صورت وقوع زلزله یا سایر سوانح طبیعی با بیشترین سطح تهدید مواجه خواهند بود و نیازمند مداخلات فوری هستند.

شاخص‌های تاب‌آوری شهری در ایران همچنان با چالش‌هایی مانند ساخت‌وسازهای غیرمقاوم، تراکم جمعیتی بالا، کمبود فضاهای باز برای اسکان اضطراری و فرسودگی شبکه‌های آب، برق، گاز و حمل‌ونقل روبه‌روست. همین عوامل می‌تواند خسارت‌های ناشی از یک زمین‌لرزه شدید را چند برابر کند.

در سال نخست اجرای برنامه هفتم توسعه، حدود ۷۶ هزار واحد مسکونی در بافت‌های فرسوده پروانه ساخت دریافت کرده‌اند. همچنین در ماده ۴۹ این برنامه، کاهش ۲۰ درصدی سطح بافت‌های فرسوده و ناکارآمد و نوسازی ۵۰۰ هزار واحد مسکونی هدف‌گذاری شده است.

به گفته مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران، نزدیک به ۵ میلیون نفر در واحدهای مسکونی به‌شدت ناپایدار سکونت دارند و حدود ۲۰ میلیون نفر نیز در بافت‌های ناکارآمد زندگی می‌کنند. هم‌اکنون ۵۲۰ پروژه بازآفرینی شهری در بخش‌هایی مانند مدارس، کتابخانه‌ها، فضاهای فرهنگی، ورزشی و بهسازی معابر در حال اجراست.

آمارها نشان می‌دهد استان‌های تهران، خراسان رضوی، خوزستان، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی در صدر فهرست نوسازی بافت‌های فرسوده قرار دارند. با این حال، گستردگی پهنه‌های پرخطر و حجم جمعیت ساکن در آن‌ها نشان می‌دهد بازآفرینی شهری در ایران همچنان یکی از فوری‌ترین اولویت‌های مدیریت بحران و توسعه شهری است.