یک استاد دانشکده زیست شناسی دانشگاه تهران با اشاره به اینکه نگاه بتن‌گرایانه و ترامپیسم در مدیریت شهری موج می‌زند، نسبت به سیاست‌های توسعه‌ای بدون توجه به منابع طبیعی انتقاد کرد.

به گزارش زیست آنلاین، حسین آخانی در نشست علمی که به مناسبت روز جهانی کاهش سوانح با عنوان مخاطرات طبیعی، چالش‌های زیست محیطی و بحران آب و خشکسالی در ایران امروز در دانشکده معدن دانشگاه تهران برگزار شد،اظهارکرد: طی ۳۰ سال اخیر بتن در کشور ما حکومت کرده است و اگر قرار بود امروز عنوان سخنرانی‌ام را انتخاب کنم به جای بتن‌گرایی از عنوان ترامپیسم استفاده می‌کردم چون بتن‌گرایی همان نگاه ترامپیسم را نسبت به توسعه دارد؛ توسعه‌ای که در آن تنها کسب ثروت، محور قرار می‌گیرد و سایر مسائل مورد بی‌توجهی است.

آخانی در ادامه گفت: زندگی بشر چهار دوره تحول داشته است. در دوره اول زندگی عشایری برقرار بوده که این دوره تا پنج هزار قبل از میلاد را شامل می‌شود. در این عصر کشاورزی آغاز شد. عصر دوم عصر آغاز تمدن‌ها از جمله تمدن باعظمت ایران بود که این مرحله با آغاز شهرنشینی همراه شد. دوره سوم دوره امپراطوری‌ها از جمله امپراطوری ایران بود که جزو پهناورترین امپراطوری‌ها به حساب می‌آمد. این عصر تا آغاز دوره رنسانس ادامه پیدا کرد.

وی افزود: عصر چهارم شامل دوره رنسانس به بعد است. در این دوره بشر با ابداع روش‌های جدید و به کارگیری تکنولوژی و دانش وارد فازعجیبی شد. در عصر چهارم اگرچه انسان توانست اقدامات موثری را برای بهبود درمان و بهداشت خود انجام دهد اما تلاش کرد تا همه پدیده‌های طبیعت از جمله آب، کوه و جنگل را مهار کند و در کنترل خود قرار دهد تا بتواند ازاین پدیده‌ها برای رفاه خود استفاده کند. به عبارت ساده‌تر در این عصر انسان خود را محور هستی قرار داد.

این پژوهشگر محیط زیست با بیان اینکه در اواخر قرن ۱۹ و نیمه ابتدایی قرن ۲۰ علیرغم تحولات سیاسی در جهان شاهد نقش تعیین‌کننده سه جریان اساسی سیاست، پول و دانش در تحولات جهان هستیم، گفت: در این دوره سیاستمداران مجبور بودند برای ایجاد رفاه عمومی با سرمایه‌گذاران همکاری کنند همچنین این دو گروه برای کسب موفقیت به دانشمندان روی آوردند. در حقیقت دانشمندان ابزاری برای تقویت قدرت سیاستمداران و افزایش ثروت سرمایه‌گذاران بودند.

آخانی افزود: در نتیجه تغییر و تحولات در قرن ۱۹ و ۲۰ تخریب‌های متعدد رخ داد و گازهای گلخانه‌ای افزایش یافت. در سال ۲۰۱۳ پنج هزار و ۲۰۰ نفراز دانشمندان نامه‌ای به مقامات دنیا نوشتند و نسبت به سیاست‌های حاکمان در استفاده بی‌رویه از طبیعت و روند به کارگیری تکنولوژی اعتراض کردند و نسبت به عاقبت آیندگان هشدار دادند.

وی با اشاره به اینکه ایران در شرایط کنونی هشتمین تولیدکننده گازهای گلخانه‌ای است، گفت: کشور ما بعد از روسیه و آمریکا سومین کشور دنیا از لحاظ تولید مهندس است. طبیعتا تربیت و پرورش این تعداد بالای مهندسان نیاز به ایجاد شغل دارد. تعداد بالای مهندسان کشور باعث اجرای پروژه‌های تخریبی و انواع سدسازی‌ها و انتقال آب‌ شد. در نتیجه این روند توسعه‌ای خشک شدن تالاب‌ها و رودخانه‌ها رقم خورد. جنگل‌ها از بین رفت و کشاورزی به مرز نابودی رسید.

این استاد دانشکده زیست شناسی دانشگاه تهران در ادامه با اشاره به امضای تفاهمنامه‌ای بین سازمان حفاظت محیط زیست و شهرداری تهران به منظور بهسازی پارک طبیعت پردیسان، گفت: زمانی این پارک وسعت بسیار زیادی داشت و تا دره فرحزاد پیش می‌رفت اما طی سال‌های گذشته بر اثر اقدامات توسعه‌ای شهرداری و سایر دستگاه‌ها این منطقه کوچک و کوچکتر شد.

آخانی ادامه داد: دره فرحزاد که زمانی دارای بیش از ۱۰۰ گونه گیاهی منحصر به فرد بود تبدیل به پارک شهری نهج‌البلاغه شد. شهرداری تهران با صرف چند میلیارد تومان از بودجه شهر پارک طبیعت را به یک پارک شهری تبدیل کرد.

وی همچنین با انتقاد از روند نگهداری پارک پردیسان اظهار کرد: در حالیکه کشور ما دچار مشکل کم‌آبی است برای آبیاری چمن‌های پارک پردیسان از ساعت ۸ صبح تا ۱۴ فواره‌ها باز می‌شوند. این به معنای تاراج منابع آبی کشور است.

این استاد دانشکده زیست شناسی دانشگاه تهران در ادامه اظهار کرد: متاسفانه بلافاصله بعد از امضای توافقنامه بین سازمان‌ حفاظت محیط زیست و شهرداری تهران، کارگران شهرداری وارد پارک طبیعت پردیسان شده و مشغول از بین بردن گیاهان طبیعی پردیسان شدند.

آخانی در ادامه با اشاره به اینکه شهر تهران با محوریت خودروها مدیریت می‌شود، مدعی شد: نگاه بتن‌گرایانه و ترامپیسم توسعه شهری کاملا قابل مشاهده است. برای مثال هدف از ایجاد دریاچه چیتگر تنها به فروش رساندن برج‌های اطراف این دریاچه بود. در شرایط حاضر ساکنان این منطقه از بوی تعفن دریاچه و حشرات رنج می‌برند.

وی با تاکید بر اینکه باید روندها اصلاح شود، گفت: به عنوان یک گیاه‌شناس مدل جارو ـ سوسن را به عنوان راهکاری برای اصلاح الگوی مصرف آب و انرژی پیشنهاد می‌کنم. گیاه جارو گیاهی چهار کربنه است که نیاز آبی آن نصف گیاهان دیگر است. این گیاه تنها هر سه هفته یک بار نیاز به آب دارد. همچنین گیاه سوسن گیاه کم‌ آب‌بری است که در اوج تابستان تنها در صورت عدم آبیاری گل می‌دهد.

این پژوهشگر محیط زیست افزود: می‌توان از این گیاهان بومی که مصرف آب کمتری دارند به جای گیاهان وارداتی آب‌بر برای توسعه فضای سبز استفاده کرد اما متاسفانه پیشنهادات این‌چنینی مورد استقبال شهرداری‌ها قرار نمی‌گیرد چون این پیشنهادات نمی‌توانند منافع پیمانکاران را تامین کنند.

آخانی در پایان با تاکید بر اینکه مهندسی الهی بهترین راهکار برای خروج از وضعیت موجود است، تصریح کرد: ما در کشوری زندگی می‌کنیم که مدعی معنویت‌ها هستیم و جامعه ما بر مبنای مکتب توحیدی رشد کرده است بنابراین بهترین مهندسی، مهندسی الهی است که می‌تواند آینده ما را تامین کند و ضامن توسعه پایدار ایران باشد.