مدیر دفتر برنامه‌ریزی و توسعه آبفای کشور با بیان این‌که بحران آب در آینده‌ای نزدیک به بزرگ‌ترین بحران تبدیل می‌شود، گفت: پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۰۰ سرانه منابع آب تجدیدپذیر به حدود ۸۰۰ متر مکعب که پایین‌تر از مرز کم‌آبی است، برسد.

امیرحسین رقیمی  با اشاره به کمبود شدید منابع آبی در دسترس، به ویژه در مناطق محروم از منابع زیرزمینی یا سطحی، گفت: استفاده از روش‌های تولید آب شرب با احداث تأسیسات آب‌شیرین‌کن، تنها گزینه عملی برای استان‌های جنوبی، قسمت‌هایی در شمال کشور (نظیر استان گلستان) و بخش‌های مرکزی کشور است که با کمبود شدید منابع آبی در دسترس روبه‌رو هستند و شیرین‌سازی آب دریا یا آب‌های زیرزمینی و سطحی لب شور، به عنوان تنها گزینه پیش‌رو است. 

وی افزود: روش‌های گوناگونی برای تأمین آب شرب وجود دارد؛ از جمله روش‌های متعارف تأمین آب از منابع زیرزمینی و در کنار روش‌های ذکر شده، تأمین آب از روش‌های دیگر نظیر ایجاد تأسیسات آب شیرین‌کن برای شیرین‌سازی آب دریا یا افزایش کیفیت آب‌های لب شور. رقیمی ادامه داد: در ایران با توجه به وسعت زیاد شاهد پراکندگی جمعیت هستیم که این امر باعث بروز مشکلاتی شده است، پس باید برای مقابله با کمبود آب، راهکارهای اساسی را پیش‌بینی کرد.  شاخص‌های بحران آبوی با اشاره به این که ۷۰ درصد از سطح کره زمین با آب پوشانده شده است؛ اما فقط ۵/۲ درصد آب شیرین و بقیه شور است، خاطرنشان کرد: یکی از شاخص‌های بحران آب، نسبت میزان آب مصرفی به کل منابع آب تجدید شونده در یک منطقه است و در صورتی که این نسبت از ۴۰ درصد بیش‌تر باشد، آن منطقه در بحران آب به‌سر می‌برد. مدیر دفتر برنامه‌ریزی و توسعه آبفای کشور افزود: کشورهای آسیای جنوب غربی و حوزه خلیج فارس در یکی از خشک‌ترین مناطق دنیا واقع شده‌اند و این در حالی است که در این کشورهای در حال توسعه نرخ رشد جمعیت و ایجاد و گسترش واحدهای صنعتی بسیار بالا بوده و در نتیجه نیاز آب شرب و صنعت این کشورها با روند شتابانی رو به افزایش است. وی افزود: آب در خاورمیانه همواره آثار مهمی در پی داشته است. کمبود آب مصرفی یکی از مهم‌ترین عوامل تنش‌ها و درگـــیری‌های درون منطقه‌ای است و منابع آب این منطقه اعم از نزولات جوی و آب‌های موجود در سطح و اعماق زمین از دو بعد کمیت و کیفیت مورد توجه است. رقیمی خاطرنشان کرد: در خاورمیانه، میزان بارش با دور شدن از دریای مدیترانه به سمت شرق و جنوب کاهش می‌یابد. در منتهی‌الیه شمال منطقه، در طول سواحل دریا سیاه و دریای خزر در تمام طول سال بارش‌های مکرر ادامه دارد. از میان کشورهای خاورمیانه تنها دو کشور ترکیه و لبنان فاقد مناطق فوق‌العاده خشک هستند. در مقابل بیش از سه چهارم کل زمین‌های مصر و عربستان، مجموع نزولاتی که سالانه دریافت می‌کنند کم‌تر از ۲۰۰ میلی‌متراست. کشورهای حاشیه جنوب خلیج فارس دچار کمبود آب اعم از نزولات آسمانی، آب‌های سطحی و زیرزمینی هستند. وی افزود: ایران ۱/۶۴ میلیون کیلومتر مربع وسعت دارد که ۰/۷ آن را آب تشکیل می‌دهد. ایران کشور پهناوری است که از نظر جغرافیایی ویژگی‌های خاصی دارد و میزان متوسط بارندگی سالانه در برخی از شهرهای جنوب ایران از ۴۰ میلی‌متر تجاوز نمی‌کند و این در حالی است که میزان بارش باران در نواحی غربی ایران بیش از ۶۰۰ میلی‌متر گزارش شده است.  کاهش سرانه منابع آب تجدیدپذیر از ۷ هزار به ۸۰۰ مترمکعبوی خاطرنشان کرد: عواملی همچون رشد جمعیت، ضرورت ارتقای سطح بهداشت و رفاه اجتماعی و توسعه صنعتی نیاز به آب را روز به روز بیش‌تر می‌کند؛ بنابراین با توجه به رشد جمعیت در ایران سرانه منابع آب تجدیدپذیر سالانه که در سال ۱۳۳۵، هفت هزار مترمکعب بوده در سال ۱۳۷۵ به دو هزار مترمکعب کاهش یافته و پیش‌بینی می‌شود که تا سال ۱۴۰۰ به حدود ۸۰۰ مترمکعب کاهش یابد که پایین‌تر از مرز کم‌آبی (یک‌هزار مترمکعب) است. 

وی افزود: پیش‌بینی می‌شود بحران آب در آینده‌ای نزدیک به بزرگ‌ترین بحران تبدیل ‌شود و کاهش آثار این مشکلات در کشور نیازمند بررسی‌های هدف‌دار و راهبردی است. رقیمی تأکید کرد: با توجه به وضعیت نامناسب منابع آبی کشور و از سوی دیگر نیاز رو به گسترش آب در تمامی بخش‌ها و به ویژه بخش شرب و بهداشت، طرح‌های آب‌رسانی طی سالیان اخیر از نظر فنی و اقتصادی دستخوش تغییرات شده‌اند؛ بنابراین عدم انطباق مناسب جمعیت مستقر در پهنه کشور و منابع آبی در اختیار، لزوم اجرای طرح‌های آب‌رسانی را برای انتقال آب از مناطق دچار کمبود شدید منابع آب در دسترس به مناطق دارای منابع آب مناسب، دوچندان کرده است.  طرح‌های نمک‌زدایی از نظر اقتصادی به سرمایه‌گذاری اولیه بالایی نیاز داردوی در پاسخ به این سوال که کشور عربستان نیز با مشکل کمبود آب مواجه بود؛ بنابراین به سمت ساخت آب‌شیرین‌کن رفت؛ اما ایران در این خصوص تلاش زیادی نداشته است، گفت: طبق آمار سال ۱۹۹۲ بیش از هفت‌هزار و ۵۰۰ آب‌شیرین‌کن در جهان موجود بوده که بزرگ‌ترین آب‌شیرین‌کن جهان با ظرفیت تولید ۴۸۵ هزار مترمکعب در روز در کشور عربستان سعودی وجود دارد؛ بنابراین ایران به دلیل شرایط اقلیمی و کمبود آب‌های شیرین نیاز به تأمین آب شیرین برای مصارف شرب و صنعتی از آب‌های شور دریا یا آب‌های لب‌شور دارد. وی افزود: طرح‌های نمک‌زدایی از نظر اقتصادی به سرمایه‌گذاری اولیه بالایی نیاز دارد، پس به دلیل برق مصرفی بالا، هزینه بهره‌برداری آن‌ها نیز زیاد خواهد بود، به‌طوری‌که به‌طور متوسط هزینه تمام شده هر مترمکعب آب استحصالی از آب‌های شور دریایی بالغ بر یک دلار برآورد می‌شود.  پساب، منبع مطمئن آبیرقیمی تصریح کرد: وجود اقلیم خشک و نیمه‌خشک ایران به‌ویژه در بخش مرکزی و در استان‌های کرمان، یزد، اصفهان، خراسانات، مرکزی، سمنان، قم و تهران از یک‌سو و از سوی دیگر نیاز روزافزون این مناطق به منابع آبی پایدار و مناسب برای توسعه طرح‌های بخش صنعت، ایجاد مراکز کشت و صنعت و نیازهای شهرداری‌ها جهت توسعه فضای سبز و تأمین منابع آبی گردشگری و توریست، بازچرخانی چندین نوبتی آب در این مناطق را از اهمیت و جایگاه ویژه‌ای برخوردار کرده است. پس یکی از منابع آبی پایدار و مطمئن، استفاده از پساب حاصــــل از اجرای طرح‌های جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب است. وی با اشاره به مزایای استفاده از پساب به جای برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی گفت: پایداری منابع آبیو هزینه تمام‌شده از مزایای استفاده از پساب است، به‌طوری‌که این روش در مقایسه با سایر روش‌های تأمین آب به‌ویژه شیرین‌سازی و انتقال آب از دریا به مصرف‌کننده، هزینه پایین‌تری خواهد داشت.  منبع: فارس