دریای خزر

معرفی دریای خزر

دریای خزر بزرگترین محدوده آب های درونی محصور شده بر روی زمین توسط منطقه است که به طور عمده به عنوان بزرگترین دریاچه یا دریای کامل شناخته شده است. این حوضه اندوره ای (حوضه بدون خروج) بین اروپا و آسیا است. دریای خزر توسط قزاقستان در شمال شرقی، روسیه در شمال غرب، آذربایجان در غرب، ایران در جنوب و ترکمنستان در جنوب شرقی محدود شده است. در حال حاضر دریای خزر حدود 28 متر (92 فوت) زیر سطح دریا در رکود خزر، در شرق کوه های قفقاز و در غرب جنگل های وسیع آسیای مرکزی قرار دارد. بستر دریا در بخش جنوبی به اندازه 1023 متر (3،356 فوت) زیر سطح دریا است، که دومین از لحاظ کم بودن تنزل طبیعی روی زمین پس از دریاچه بایکال (-1،180 متر، -3،871 فوت) است. ساکنان باستانی ساحل آن، دریای خزر را احتمالا به خاطر شور و وزنی آن و اندازه های بزرگ به عنوان یک اقیانوس در نظر گرفتند.

خصوصیات فیزیکی

تشکیل شدن

دریای خزر، مانند دریای سیاه، دریاچه نماک و دریاچه ارومیه، بقایای دریای پاراتتیس باستانی است. حدود 5.5 میلیون سال پیش به علت افزایش سطح زمین شناسی و کاهش سطح دریا، در خشکی محصور شد. در طول دوره های گرم و خشک آب و هوایی، دریای محصور تقریبا خشک شد. با توجه به جریان آب شیرین، دریای خزر در بخش شمالی خود دریاچه ای با تازه آب است و در ساحل ایران بیشترین میزان شوری وجود دارد جایی که حوضه آبریز جریان کمی دارد. در حال حاضر میانگین شوری دریای خزر یک سوم اقیانوس های زمین است.

جغرافیا

دریای خزر بزرگترین آب درونی جهان است و 40 تا 44 درصد از کل آب های دریاچه ای جهان را تشکیل می دهد. خطوط ساحلی دریای خزر توسط آذربایجان، ایران، قزاقستان، روسیه و ترکمنستان مشترک هستند. خزر به سه منطقه فیزیکی مشخص تقسیم می شود: خزر شمالی، خزر میانی و خزر جنوبی. مرز شمالی- مرکزی آستانه منگیلهک است که از طریق جزیره چچن و کپ تیوب کراگن جریان جریان دارد. مرز میانی-جنوبی آیرفون آسترن است، که منحنی تکتونیکی بین قاره اوراسیا و بقایای اقیانوس است که از طریق جزیره Zhiloi و کیپ کوول جریان دارد. 

تفاوت بین سه منطقه چشمگیر است. خزر شمالی تنها شامل فلات خزر است و بسیار کم عمق است. این مقدار کمتر از 1٪ از کل حجم آب را با میانگین عمق تنها 5 الی 6 متر (16-20 فوت) تشکیل می دهد. عمق دریا با حرکت به سمت خزر میانی به طور قابل ملاحظه ای افزایش پیدا می کند بطوریکه که عمق متوسط 190 متر (620 فوت) است. خزیر جنوبی با عمق اقیانوسی بیش از 1000 متر (3،300 فوت) عمیق ترین نقطه است و از عمق دریاهای دیگر مانند خلیج فارس به طور قابل ملاحظه ای بیشتر است. خزیر میانی و جنوبی به ترتیب به ترتیب 33 و 66 درصد کل حجم آب را تشکیل می دهند. بخش شمالی دریای خزر به طور معمول در زمستان منجمد می شود و در سردترین زمستان ها، یخ در قسمت جنوب نیز تشکیل می شود. بیش از 130 رودخانه به دریای خزر می ریزند که بزرگترین آن ها، رودخانه ولگا می باشد. دومین رودخانه بزرگ و پر آب، رودخانه اورال، از شمال و رودخانه کورا از غرب به دریای خزر می ریزند.

هیدرولوژی

دریای خزر دارای ویژگی هایی است که بین دریا و دریاچه مشترک است. از این دریا اغلب به عنوان بزرگترین دریاچه جهان نام برده می شود، اگرچه یک دریاچه آب شیرین نیست. این دریا از لحاظ حجم، حدود 3.5 برابر بیشتر  از مجموع همه پنج دریاچه های بزرگ آمریکای شمالی آب دارد. دریای خزر بخشی از اقیانوس تتیس بود که حدود 5.5 میلیون سال پیش به علت حرکت صفحات تکتونیکی توسط خشکی محصور شد.

تخریب محیط زیست

رودخانه ولگا، بزرگترین رودخانه در اروپا منبع 80 درصد از جریان ورودی دریای خزر است. پایین تر آن به شدت با انتشار غیر قابل کنترل از آلودگی های شیمیایی و بیولوژیکی توسعه می یابد. اگرچه داده های موجود پراکنده و با کیفیت مورد بحث هستند، شواهد فراوانی وجود دارد که نشان می دهد ولگا یکی از منابع اصلی آلودگی های مرزی در خزر است.

میزان فعالیت های استخراج سوخت فسیلی و فعالیت های حمل و نقل در خزر نیز برای محیط زیست ریسک محسوب می شود. به عنوان مثال، جزیره وولف باکو، از خسارات زیست محیطی به عنوان نتیجه صنعت پتروشیمی رنج می برد. این آسیب تعداد قابل توجهی از گونه های پرندگان دریایی در این منطقه را کاهش داده است.

سهم ایران از دریای خزر

ایران در دریای خزر حدود 650 کیلومتر ساحل دارد که کمترین مقدار در بین 5 کشور همسایه این دریا است. از این رو سهم ایران از این دریا هیچگاه از 20 درصد فراتر نخواهد رفت. این 20 درصد هم درصورتی است که کشورهای دیگر با دو برابر خط ساحلی ما موافقت کنند که به اندازه ایران سهم داشته باشند. بیشترین مقدار ساحل دریای خزر به ترتیب متعلق به قزاقستان، ترکمنستان، روسیه، آذربایجان و ایران است.

اخبار و اطلاعات مربوط به دریای خزر را در زیست آنلاین دنبال کنید.

آینده مبهم خزر با طرح انتقال آب

آینده مبهم خزر با طرح انتقال آب

طرح انتقال آب خزر با پیگیری رئیس‌جمهور و معاونش در سازمان محیط زیست با وجود همه مخالفت‌ها جان گرفته است، اما بیلان و کیفیت آب، اثرات محیط زیستی، اقتصادی و اجتماعی در این طرح باید بررسی شود.

سه شنبه ۲۸ اسفند ۱۳۹۷ , ساعت ۱۰:۳۰
ضرورت بررسی علمی و فنی طرح انتقال آب به سمنان

ضرورت بررسی علمی و فنی طرح انتقال آب به سمنان

طرح انتقال آب از دریای خزر یا دریای عمان شاید منافعی در بر داشته باشد، اما نباید منافعی که در کوتاه مدت نصیبمان می گردد را فدای خسارات اقتصادی، زیست محیطی، اجتماعی و ... که در دراز مدت به وجود خواهد آمد بکنیم. بنابراین، ضرورت یک تحقیق کارشناسانه و دلسوزانه احساس می شود.

دوشنبه ۲۰ اسفند ۱۳۹۷ , ساعت ۰۴:۰۰
 تاییدیه سازمان حفاظت محیط زیست بر انتقال آب خزر

تاییدیه سازمان حفاظت محیط زیست بر انتقال آب خزر

رئیس مجمع نمایندگان استان سمنان با بیان اینکه سازمان حفاظت محیط زیست تنها مرجع رسمی برای صدور پیوست محیط زیستی تمام طرح ها است گفت: تایید این سازمان بر انتقال آب خزر برای همه نهادهای دولتی و مردم حجت باشد.

چهار شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۷ , ساعت ۰۱:۰۰
 پیامدهای زیست محیطی انتقال آب دریای خزر به سمنان

پیامدهای زیست محیطی انتقال آب دریای خزر به سمنان

به گفته احمدی لاشکی، این طرح  موجب شور شدن و آلودگی آب در محل می‌شود و موجب کاهش گونه های زیست محیطی و از بین رفتن جنگل‌ها خواهد شد. دریای خزر برای مردم ایران است و نباید بگذاریم که این دریاچه از بین برود. شمال هم با کمبود آب شرب روبرو است  ولی ما  به خاطر مخاطرات از انتقال آب دریای خزر استفاده نمی‌کنیم.

یکشنبه ۱۲ اسفند ۱۳۹۷ , ساعت ۰۱:۳۰
 انتقال آب دریای خزر با چه چالش‌هایی پیش رو خواهد بود

انتقال آب دریای خزر با چه چالش‌هایی پیش رو خواهد بود

رئیس مرکز ملی مطالعات و تحقیقات دریای خزر به ضرورت بررسی پیامدهای محیط زیستی انتقال آب دریای خزر، تبعات اقتصادی و اجتماعی این طرح و معاهدات و تعاملات منطقه‌ای مربوط به آن اشاره نموده و از برگزاری نشست چالش‌ها و فرصت‌های انتقال آب دریای خزر خبر داد.

سه شنبه ۷ اسفند ۱۳۹۷ , ساعت ۰۳:۰۰
 انتقال آب دریای خزر توجیه اقتصادی ندارد

انتقال آب دریای خزر توجیه اقتصادی ندارد

عبدالرضا کرباسی ضمن اشاره به اینکه انتقال آب دریای خزر توجیه اقتصادی ندارد، اظهار کرد: موضوع انتقال آب دریای خزر به استان‌های کم آب کشور از حدود سال ۱۳۹۰ مطرح شده بود. انتقال آب از دریای خزر به سمنان یا سایر شهرهای بیابانی کشور از نظر اقتصادی توجیه ندارد چرا که پس از طی فرآیند نمک‌زدایی، انتقال آب بسیار گران قیمت خواهد بود.

یکشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۷ , ساعت ۰۹:۳۰
معرفی جزایر مصنوعی و بررسی پیامدهای زیست محیطی آن

معرفی جزایر مصنوعی و بررسی پیامدهای زیست محیطی آن

زیست آنلاین: ساخت جزایر مصنوعی، موضوع جدیدی نیست. اما ساخت جزایر مصنوعی از سوی کشور امارات و به دنبال آن قطر و بحرین، در دو دهه اخیر در آبهای خلیج فارس، باعث گردیده تا به محیط زیست خلیج فارس و دریای عمان خسارات فراوانی وارد شود.

شنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۷ , ساعت ۰۲:۰۰
هشدار محققان نسبت به تبدیل‌ دریای خزر به «دریای‌ مرده»

هشدار محققان نسبت به تبدیل‌ دریای خزر به «دریای‌ مرده»

دبیر کارگروه محیط زیست مازندران گفت: اگر رشد ناگهانی و مضر جلبکی مداوم اتفاق افتد، جلبک‌ها به مرور می میرند و جسم و بدنه آنها بر کف دریا ریخته شده و شروع به تجزیه می‌کند و از آنجایی که اکسیژن در آب کافی نیست باعث می‌شود متان از آن تولید شده و منجر به مرگ موجودات دریایی شود اما این اتفاق در بخش هایی از دریا سواحل کم عمق مانند میانکاله رخ می‌دهد که جریان آب زیادی ندارند و تبدیل به دریای مرده می‌شود.

سه شنبه ۲ بهمن ۱۳۹۷ , ساعت ۰۱:۰۰
کاهش ۱.۵ متری تراز آب خزر طی ۱۰ سال
محققان نسبت به تبدیل‌ شدن دریای خزر به "دریای‌مرده" هشدار دادند

کاهش ۱.۵ متری تراز آب خزر طی ۱۰ سال

بر اساس یافته‌های محققان کشور، تراز آب دریای خزر در سال‌های اخیر کاهش یافته است، ضمن آنکه انواع مواد آلاینده و فاضلاب‌های شهری و کشاورزی به این دریا وارد می‌شود که با افزایش بار آلی در بستر و کاهش اکسیژن در این مناطق، دریای خزر در بخش‌های عمیق به محیطی مرده تبدیل می‌شود.

دوشنبه ۱ بهمن ۱۳۹۷ , ساعت ۱۰:۰۰
 انتقال آب خزر موجب کاهش عمر آن خواهد شد/ شروط لازم برای احیای دریاچه ارومیه

انتقال آب خزر موجب کاهش عمر آن خواهد شد/ شروط لازم برای احیای دریاچه ارومیه

تجریشی: نتیجه‌ مطالعات نشان داده است که اگر آب خزر را انتقال دهیم، عمر دریاچه ۵۰ سال است اما اگر کاری به خزر نداشته باشیم، عمر آن ۵۰۰ سال خواهد بود./ دریاچه ارومیه احیا می‌شود و ما می‌توانیم به تراز اکولوژیک آن دست یابیم اما سه شرط دارد.

چهار شنبه ۱۹ دی ۱۳۹۷ , ساعت ۱۰:۳۰
 انتقال آب دریای خزر به سمنان بلامانع است

انتقال آب دریای خزر به سمنان بلامانع است

به گفته رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست انتقال آب از دریا به داخل سرزمین برای برطرف کردن نیاز آبی مصرف‌کنندگان صنعتی و آب شرب و بهداشت مردم در صورت نیاز و با رعایت ضوابط زیست‌محیطی بلامانع است.

یکشنبه ۱۶ دی ۱۳۹۷ , ساعت ۰۲:۳۰
 انتقال آب عمان یا انتقال آب خزر

انتقال آب عمان یا انتقال آب خزر

به گفته کارشناسان خسارت‌های انتقال آب خزر بسیار بزرگ است. آیا حذف نام این طرح از سخنان روحانی به معنای پذیرش واقعیت است یا روحانی انگیزه‌هایی بزرگ‌تر از سمنانی بودن دارد؟

یکشنبه ۹ دی ۱۳۹۷ , ساعت ۰۲:۰۰
آلودگی دریاهای ایران از خزر تا خلیج فارس

آلودگی دریاهای ایران از خزر تا خلیج فارس

همچنان که آلودگی دریای خزر از چاههای نفت، در شوروی سابق باقیمانده و۸۰ درصد آلودگی نفتی خزر ناشی از آن است، در آن سوی کشور خلیج فارس از طریق فاضلاب صنعتی و خانگی آلوده می شود.

شنبه ۸ دی ۱۳۹۷ , ساعت ۰۳:۳۰
 انتقال آب خزر به کجا رسید

انتقال آب خزر به کجا رسید

نماینده نوشهر و چالوس در مجلس گفت: طرح انتقال آب که از سوی دولت به طور جدی مطرح شده است غیرتخصصی و غیرکارشناسی است و استاندار جدید نباید به این حوزه ورود پیدا کند چرا که کارهای مهم تر از آن نیز در استان وجود دارد و باید به آنها رسیدگی شود.

یکشنبه ۲۵ آذر۱۳۹۷ , ساعت ۱۱:۳۰
توقف اجرایی شدن طرح آشوراده در صورت مشاهده تخلف

توقف اجرایی شدن طرح آشوراده در صورت مشاهده تخلف

معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: اگر در روند اجرای طرح گردشگری آشوراده تخلفی از پیمانکار دیده شود سازمان محیط زیست طبق قرارداد منعقد شده اقدام به خلع ید و توقف طرح خواهد کرد.

چهار شنبه ۲۱ آذر۱۳۹۷ , ساعت ۰۳:۰۰
انتقال آب خزر چه بلایی سر کهن‌ترین جنگل‌های دنیا می‌ آورد؟

انتقال آب خزر چه بلایی سر کهن‌ترین جنگل‌های دنیا می‌ آورد؟

لوله‌گذاری و ساخت ایستگاه‌های متعدد پمپاژ، ایجاد جاده دسترسی و عبور ماشین آلات سنگین از کهن‌ترین و حیاتی ترین رویش‌گاه‌ سبز ایران یعنی جنگل‌های هیرکانی برای انتقال آب خزر به سمنان، سبب تکه تکه شدن و آسیب جبران ناپذیر به این پهنه جنگلیِ به شدت حساس می‌شود.

سه شنبه ۲۰ آذر۱۳۹۷ , ساعت ۰۹:۳۰
مازندران با انتقال آب خزر دچار بحران می‌شود

مازندران با انتقال آب خزر دچار بحران می‌شود

نماینده بابلسر و فریدونکنار در مجلس با اشاره به مخاطره آمیز بودن انتقال آب خزر به سمنان و نیاز بیشتر مازندران به آب نسبت به استان مقصد، گفت: انتقال آب از دریای عمان راهکاری عاقلانه‌تر از این طرح غیرکارشناسانه است.

دوشنبه ۱۹ آذر۱۳۹۷ , ساعت ۱۱:۰۰
خزر شوره زار می‌شود

خزر شوره زار می‌شود

استاد دانشگاه فرهنگیان مازندران گفت: اگر آب خزر به سمنان انتقال یابد، این دریاچه تبدیل به شوره‌زاری می‌شود و جان هزاران موجود زنده نیز به خطر خواهد افتاد.

سه شنبه ۱۳ آذر۱۳۹۷ , ساعت ۱۱:۰۰
 سطح آب دریاچه خزر طی ۱۰ سال اخیر یک متر کاهش داشته است

سطح آب دریاچه خزر طی ۱۰ سال اخیر یک متر کاهش داشته است

رئیس سازمان نقشه‌برداری خبر داد که به دلیل کاهش بارش‌ها وکاهش ورودی آب از رودخانه‌ها و بخصوص حوزه ولگا سطح آب دریاچه خزر طی دو سال‌ اخیر چهار سانتی متر و طی ۱۰ سال اخیر یک متر کاهش یافته و به نظر می‌رسد این روند ادامه‌دار خواهد بود.

دوشنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۷ , ساعت ۰۸:۳۰
پایش کیفیت آب‌ دریای خزر

پایش کیفیت آب‌ دریای خزر

مدیر دفتر آلودگی‌های دریایی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به ابلاغ استاندارد کیفیت آب‌های محیطی دریای خزر، این استانداردها را ابزاری برای تعیین شاخص‌های کمی به منظور اعمال محدودیت‌های محیط زیستی و گسترش نظارت بر صنایع مستقر در سواحل دانست.

جمعه ۱۶ شهریور ۱۳۹۷ , ساعت ۱۱:۰۰
استاندارد كیفیت آب‌ های محیطی دریای خزر ابلاغ شد

استاندارد كیفیت آب‌ های محیطی دریای خزر ابلاغ شد

به استناد تبصره 3 ماده 5 قانون حفاظت از دریاها و رودخانه‌های قابل کشتیرانی در مقابل آلودگی به مواد نفتی، استاندارد کیفیت آب‌های محیطی دریای خزر برای اجرا اعلام شد.

دوشنبه ۱۲ شهریور ۱۳۹۷ , ساعت ۰۴:۰۰
 دریای خزر و مسئولیت ما

دریای خزر و مسئولیت ما

اعظم فروزان

زیست آنلاین: در صورت آلوده شده این پیکره آبی امکان بهره برداری کشورهای ساحلی از این منبع مشترک دچار اختلال جدی می شود و همه کشورهای ساحلی متضرر خواهند شد. لذا باید این کشورها هر کدام و همچنین در یک برنامه اقدام مشترک در حفاظت و نگهداری از این اکوسیستم آبی بکوشند.

چهار شنبه ۳۱ مرداد ۱۳۹۷ , ساعت ۱۲:۰۰
سهم کشورهای حاشیه خزر در  رفع آلودگی و جلوگیری از آن چقدر است

سهم کشورهای حاشیه خزر در  رفع آلودگی و جلوگیری از آن چقدر است

اعظم فروزان

زیست آنلاین: سهم کشورهای حاشیه دریای خزر از دریای خزر هر قدر باشد- که امیدواریم سهم ما بیشترین مقدار ممکن آن باشد- چیزی از بی توجهی آنها به مسائل زیست محیطی دریای خزر نمی کاهد. دریای خزر آلوده ‌ترین دریای جهان است و توسعه نامتوازن سواحل آن و فشار فعالیت های انسانی از مهمترین علل این آلودگی است. در میان اخبار فراوان امروز در خصوص سهم کشورهای حاشیه خزر از آن، آنچه کمتر مورد توجه است، سهم این کشورها در رفع آلودگی موجود و جلوگیری از آلودگی مجدد آن است. 

چهار شنبه ۲۴ مرداد ۱۳۹۷ , ساعت ۰۲:۰۰
وضعیت زیست محیطی دریای خزر

وضعیت زیست محیطی دریای خزر

در ۲۵ مرداد ماه طرح «نبرد با غول پلاستیکی در سواحل خزر» اجرایی خواهد شد و نتیجه‌ این کار در بابلسر مازندران در اواخر مرداد ماه نمود پیدا می‌کند.

چهار شنبه ۱۷ مرداد ۱۳۹۷ , ساعت ۱۲:۰۰
سرنوشت خزر تا سال ۲۱۰۰ چگونه خواهد بود

سرنوشت خزر تا سال ۲۱۰۰ چگونه خواهد بود

مدیر گروه پژوهش مدیریت محیط زیست وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به این که تا سال ۲۱۰۰ آینده خوبی برای دریای خزر پیش‌بینی نمی‌کنیم، گفت: خزر از دو مشکل عمده رنج می‌برد که یکی بحث قانون تعیین حریم و بستر دریا و محور قرار گرفتن سال آبی به منظور سنجش تراز دریای خزر است.

سه شنبه ۱۶ مرداد ۱۳۹۷ , ساعت ۰۹:۳۰
پروتکل ارزیابی فرامرزی تاثیرات زیست محیطی بر خزر به امضا رسید

پروتکل ارزیابی فرامرزی تاثیرات زیست محیطی بر خزر به امضا رسید

پنج کشور ساحلی خزر پروتکل همکاری کشورهای ساحلی خزر درباره ارزیابی تاثیرات زیست محیطی فرامرزی کنوانسیون حفاظت از محیط زیست دریای خزر را اجلاس فوق العاده کشورهای ساحلی در مسکو امضاء کردند.

شنبه ۳۰ تیر ۱۳۹۷ , ساعت ۱۲:۱۵
شوری آب در قسمت ایرانی دریای خزر بیشتر از سایر بخش‌های آن است

شوری آب در قسمت ایرانی دریای خزر بیشتر از سایر بخش‌های آن است

مدیر موسسه بین المللی مطالعات دریای خزر با تاکید بر ضرورت در نظر گرفتن ملاحظات زیست محیطی برای عبور خطوط لوله نفت و گاز از بستر دریای خزر گفت: دپوی آب‌های آلوده و شوری آب در قسمت ایرانی دریای خزر بیشتر از سایر بخش‌های آن است.

سه شنبه ۲۶ تیر ۱۳۹۷ , ساعت ۰۲:۱۵
خلیج فارس و دریای عمان بیش از دریای خزر دارای آلودگی پلاستیکی هستند

خلیج فارس و دریای عمان بیش از دریای خزر دارای آلودگی پلاستیکی هستند

تجهیزاتی که طبق آن بتوان دریای خزر، خلیج فارس و دریای عمان را با هدف اینکه زباله‌های دریایی را بسنجد، نداریم ولی در بررسی‌هایی انجام شده، خلیج فارس و دریای عمان بیشتر از دریای خزر دارای زباله‌های پلاستیکی است.

دوشنبه ۲۱ خرداد ۱۳۹۷ , ساعت ۰۵:۳۰
پسروی آب دریای خزر باید مورد توجه قرار گیرد

پسروی آب دریای خزر باید مورد توجه قرار گیرد

استاندار و مسؤولان ارشد استان باید دغدغه جدی را درارتباط با پسروی ساحل داشته باشند تا شاهد ساحل خواری و تجاوز به ساحل ملی نباشیم

سه شنبه ۱ خرداد ۱۳۹۷ , ساعت ۱۰:۳۰
دیگر ساحل آزاد در دریای خزر باقی نمانده است

دیگر ساحل آزاد در دریای خزر باقی نمانده است

وضعیت سواحل شمالی کشور خوب نیست؛ دیگر ساحل آزاد در دریای خزر باقی نمانده به طوری که ۸۵ درصد از آن دخل و تصرف شده است.

سه شنبه ۱ خرداد ۱۳۹۷ , ساعت ۰۹:۳۰
jyane construction