محیط زیست
کد مطلب: 81052
12:00
28 خرداد 1398

انواع آلودگی محیط زیست چیست؟

زیست آنلاین: مسأله آلودگي يكي از مهمترين و حادترين مسائل ناشي از تمدن انساني در جهان امروز به شمار مي رود، در این خصوص عاملان مهمی در طبیعت وجود دارند که می توانند آثارمخربی روی محیط زیست ایجاد کند

به گزارش زیست آنلاین،  آلودگی محیط زیست از منابع گوناگون صورت می‌گیرد. با پیشرفت تمدن بشری و توسعه فن‌آوری و ازدیاد روز افزون جمعیت ، در حال حاضر دنیا با مشکلی به نام آلودگی در هوا و زمین روبرو شده است که زندگی ساکنان کره زمین را تهدید می‌کند. بطوری که در هر کشور حفاظت محیط زیست مورد توجه جدی دولتمردان است. امروزه وضعیت زیست محیطی به گونه‌ای شده است که مردم یک شهر یا حتی یک کشور از آثار آلودگی در شهر یا کشور دیگر در امان نیستند.

تعريف محيط زيست :

محيط زيست عبارتست محيطي  شامل هوا ، آب ، خاك ، منابع طبيعي ، گياهان ، جانوران ، انسان و روابط متقابل بين آنها كه سازمان در آن فعاليت مي نمايد.

۱ ) محيط زنده :

منابع انساني

منابع طبيعي

۲ ) محيط غير زنده :

آب

هوا

خاك

تعريف آلودگي :

آلودگي عبارتست از پخش يا آميختن مواد خارجي به آب ، هوا ، خاك به ميزاني كه كيفيت فيزيكي ، شيميايي و يا بيولوژيكي آن را به گونه اي تغيير دهد كه به حال  انسان ، ساير موجودات  و آثار و ابنيه مضر باشد . طبق اين تعريف آلودگي لزوما شامل خسارات فيزيكي نمي باشد . ايجاد وقفه در فعاليتهاي انساني خود آلودگي است . مثلا يك درياچه را كه نمي توان براي قايق سواري مورد استفاده قرار داد را آلوده مي خوانند .

منابع آلودگي :

الف : طبيعي : مثل فعاليت آتش فشان ها ، زلزله ، سيل

ب: مصنوعي : رشد جمعيت ، وسايل نقليه موتوري و صنايع

انواع آلودگی

آلودگيهاي محيط زيست به دو دسته تقسيم مي شوند :

  • الف ) آلودگيهاي غير قابل تجزيه : مانند پلاستيك ، لاستيك هاي سنتيك و ..........
  • ب ) آلودگيهاي قابل تجزيه : مواد آلي مثل فاضلاب انساني و زايدات حيواني و كشاورزي ( لاشه حيوانات و انسان )

انتشار آلودگی بر حسب منبع آلودگی

  • الف ) منابع آلودگي مشخص ، نقطه اي يا كانوني : مثل ورودي فاضلاب و يا دودكش كارخانه كه به صورت عيني باعث آلودگي هوا مي شود .
  • ب) منابع آلودگي غير مشخص ، غير نقطه اي يا غير كانوني : مثل گازها و دودهاي موجود در خيابان كه به صورت عيني ديده مي شود .

انواع آلودگی محیط زیست

  1. آلودگي هوا
  2. آلودگي آب
  3. آلودگي خاك
  4. آلودگي صوتي
  5. آلودگي حرارتي
  6. آلودگي نفتي
  7. آلودگي راديو اكتيو

 آلودگی هوا

  • آلودگي هوا يكي از پديده هاي زندگي مدرن امروزي و ناشي از تمدن است كه در اثر فعاليت هاي شبانه روزي بشر بوجود مي آيد . اين تمدن ناشي از توليد مواد غذايي ، صنعتي ، كالاهاي مختلف و انرژي است .   تداوم اين آلودگي ها باعث بيماري ها يا اختلالاتي براي انسان ، حيوانات و گياهان  ايجاد مي كند و به ميزان قابل ملاحظه اي ، زندگي بشر را به مخاطره مي اندازد .

عوامل ایجاد کننده آلودگی هوا

  1. گرد و غبار
  2. ذرات معلق
  3. گازهاي گلخانه اي ( CO,CO۲,SOX, NOX  ) حاصل از توليدات
  4. خروجي دودكشها و اگزوز خودروها
  5. بخارات مواد شيميايي
  6. گاز متان ناشي از شيرابه زباله ها
  7. تشعشعات يونيزه و غير يونيزه
  8. گرماي بيش از اندازه زمين

 آلودگی هوا

گازهاي مخرب و ميزان سهم آنان در اثر گلخانه اي :

  • دي اكسيد كربن      ۷۶% عمده ترين عامل در سوراخ لايه اوزون
  • متان                     ۱۳%
  • اكسيد نيتروژن        ۱۶%
  • فلوئور كربن (CFC)    ۵ %

اثر آلودگي هوا بر انسان

  1. متوقف ساختن فعاليت هاي مژك هاي سلول مخاط مجاري تنفسي
  2. اثر تحريكي بر روي مخاط مجاري تنفسي و بروز سرفه
  3. تحريك چشم به صورت خارش ، سوزش ، اشك ريزش و كاهش ديد
  4. سر درد و رخوت
  5. تاثير روي سيستم گردش خون و مكانيسم خونساز
  6. تشديد و بروز بيماري هاي تنفسي مثل آسم ، برونشيت مزمن ، احتمالا سرطان ريه
  7. بيماري هاي قلبي ، عروقي، ريوي  ، نارسائيهاي قلبي
  8. سرطان پرده جنب و سفاق ( پرده بين قلب و احشام )

منابع آلاينده هوا

  1. منابع متحرك كه همان وسايط نقليه شهري و روستايي هستند كه از بنزين ، گازوئيل ، يا سوخت فسيلي ديگر استفاده مي كنند
  2. منابع ثابت كه همان مراكز صنعتي و كارخانجات داخل و خارج شهرها هستند كه از سوخت يا زغال سنگ استفاده مي كنند .

مراحل شدت آلودگي

به طور كلي در سه مرحله نشاند داده مي شود:

مرحله هشدار يا Alter :

مرحله است كه غلظت آلوده كننده به حدي رسيده كه بايد اولين مرحله اقدامات كنترل شروع شود .

مرحله اخطاريه Warning  :

مرحله ايست كه نشان مي دهد كيفيت هوا به همان منوال رو به افزايش است و بايد اقدامات كنترلي اضافه صورت گيرد

مرحله اضطراري Emergency  :

مرحله اي است كه نشان مي دهد كه كيفيت هوا به مراتب رو به وخامت مي رود و به حدي است كه خطرات جدي براي سلامت انسان خواهد داشت و بايد همه جانبه و سريع با تمام اختيارات به مرحله اجرا گذارده شود. 

 آلودگی آب

 آلودگي آب :

آلودگی آب، بر اثر فعاليتهاي انساني در تركيب يا خواص آن به طور مستقيم و يا غير مستقيم تغييراتي را ایجاد می کند که میتوان گفت پس از آن، آب تا حدي بطور طبيعي  نامطلوب می گردد . يا بعبارتي ديگر آبي را آلوده مي گويند كه مقدار اكسيژن محلول در آن از مقداري كه براي زندگي آبزيان ضروري است كمتر باشد . در صورت مخلوط شدن با عوامل آلوده كننده مخصوصا مواد آلي مثلا از طريق تخليه فاضلاب به  آب ، اين مواد به علت خاصيت اكسيد شوندگي شديد ، با مصرف اكسيژن محلول در آب ، اكسيد شده و لذا اكسيژن محلول در آب به شدت تقليل يافته تا جايي كه گاه مقدار آن به صفر مي رسد .

در حقیقت، آلودگي آب بر اثر ورود فاضلاب انساني ، بهداشتي ، خانه ها و فاضلابهاي صنعتي و كارخانجات به منابع آبی ایجاد می شود.

آلودگي در آب مشكلات زير را در  بر دارد :

  1. كاهش ميزان اكسيژن محلول در آب
  2. مشكلات زندگي براي موجودات آبزي
  3. تلف شدن و احيانا كوچ كردن موجودات آبزي از محل آب آلوده شده

آلوده كننده هاي آب  :

  • عوامل بيماري زا
  • مواد مصنوعي آلي
  • مواد مغزي گياهي ( كودهاي شيميايي )
  • نفت
  • مواد معدني
  • مواد معلق و رسوبات
  • مواد راديو اكتيو
  • حرارت و گرما

منابع آلودگي آبها :

  1. آلودگي ناشي از فاضلاب
  2. آلودگي ناشي از پسابهاي صنعتي
  3. آلودگي ناشي از پسابهاي كشاورزي
  4. ساير آلوده كننده ها

آلودگي هاي ناشي از  تخليه پسابهاي صنعتي در آبها:

  1. اسيديته آب را بالا ببرد  .
  2. باعث قليايي شدن آب گردد .
  3. غلظت مواد محلول در آب را زياد كند
  4. چربي و روغن داخل آب را زياد نمايد
  5. فلزات سنگين را كه اكثرا در غلظت هاي بسيار كم باعث مسموميت مي شود افزايش دهند .
  6. گازهاي سمي و بدبو را داخل آب كند .
  7. مواد معلق و مواد رنگي آب را  افزايش دهد .
  8. باعث ورود مواد راديو اكتيو به آبها گردد .

آلودگي خاك :

آلودگي خاك :

آلودگي خاك بيشتر بواسطه  زباله و فاضلاب و همچنين نشتي و نفوذ مواد نفتي و روغني و اسيدي و ......... به زمين ايجاد مي شود مهمترين گازهاي آلوده كننده CO,CO۲.CH۴.SH۴ است اين گازها در خاك نيز توليد آلودگي مي كند . پلاستيك مهمترين زباله اي است كه سال ها در خاك باقي مي ماند و تنفس خاك را مختل  مي كند .

انواع زباله ها و آلودگی

  • زباله هاي شهري  : مانند پسابهاي غذايي ، آشغال ، خاكستر و ضايعات ساختماني و نوسازي بناها ، زباله هاي ناشي از عمليات تصفيه آب و ..................
  • زباله هاي صنعتي : زباله هاي ناشي از فعاليتهاي صنعتي و تجاري
  • زباله هاي خطرناك : مانند راديو اكتيو ، مواد شيميايي ، زباله هاي بيولوژيكي ، زباله هاي قابل اشتعال ، مواد منفجره  و ......... منابع اصلي زباله هاي بيولوژيكي خطرناك ، بيمارستانها و مراكز تحقيقي بيولوژيكي مي باشند .

انواع ضایعات

  • فلزي : مانند آهن آلات و بشكه هاي خالي و ........
  • غير فلزي : مانند پلاستيكي و چوبي
  • سوختهاي فسيلي : مانند گازوئيل ها و بنزين هاي مصرفي
  • كاغذ ها و كارتن

آلودگي صوتي يا صدا :

آلودگي صوتي يا صدا :

  • صوت عبارت است از امواجي كه از ارتعاش سريع اجسام جامد ، مايع و گاز توليد مي شود .
  • استانداردهاي صدا براي انسان در روستاها و نواحي شهري متفاوت است .
  • در مناطق روستايي  در روز ۴۰db و در شب ۳۰db
  • در مناطق شهري  در روز ۵۵db و در شب ۴۵db

منابع تولید صدا

  1. ترافيك
  2. صنايع
  3. فعاليتهاي ساختماني و مراكز تجاري

منابع آلوده کننده صوتی

  • صداي حاصل از تردد ماشين ها وسايط نقليه سبك و سنگين
  • صداي حاصل از كاركرد ژنراتورها
  • صداي حاصل از كاركرد توربين ها
  • هر منبع توليد صدا

کنترل آلودگی صوتی

  1. كاهش يا حذف منابع صوتي
  2. جلوگيري از انتقال صدا ، مثلا دو لايه كردن شيشه ها  و يا پشم شيشه در سقف خانه ها استفاده كنيم و درختكاري يا فضاي سبز ، چون در  گياهان  بافتي وجود دارد كه كلانشيم ناميده مي شود و اين بافت صدا را از محيط جذب مي كند و از آلودگی صوتی میکاهد.
  3. استفاده از گوشي
  4. آموزش

آلودگي حرارتي  :

آلودگي حرارتي  :

عبارتست از حرارت بيش از اندازه آبها خصوصا درياها ، اقيانوس ها كه باعث مرگ و مير هزاران جانور آبزي و جلبك ها مي شودمی توان گفت، اين آلودگي بيشتر ناشي از تخليه آب خنك كننده هاي راكتورهاي اتمي به آب دريا يا اقيانوس ها مي باشد . اين پديده همه روزه تعداد زيادي از جانوران آبزي را از بين مي برد .

آلودگي نفتي يا Oil Polution :

آلودگي نفتي يا Oil Polution :

 آلودگي نفتی يكي از مشكلات عمده و عديده امروز محيط زيست ماست . هر روز با واژگون شدن و تخليه آب آغشته به نفت اين نفتكش ها مقدار زيادي نفت و مشتقات آن وارد اقيانوس ها مي شود نفت و مشتقات وارد شده در آب روي سطح آب قرار مي گيرد و مانع از تبادل اكسيژن بين هوا با آب شده و همچنين مانع از رسيدن نور به آب مي شود و در نتيجه ميزان زيادي از موجودات آبزي بر اثر اين حوادث از بين مي روند .

آلودگي ناشي از مواد راديو اكتيو و پرتوها :

آلودگي ناشي از مواد راديو اكتيو و پرتوها :

آلودگي ناشي از مواد راديو اكتيو به دو صورت طبيعي و غير طبيعي وجود دارد :

طبيعي:

تشعشعات اشعه هاي راديو اكتيو از مواد معدني

فعل و انفعالات اشعه كيهاني با گازهاي موجود در هوا

غير طبيعي :

مانند تشعشعات و مواد راديو اكتيو حاصل از آزمايشات هسته اي و زباله هاي حاصل از اين آزمايشات

مشكلات عمده زيست محيطي جهان :

گرم شدن زمين

اثر گلخانه اي

سوراخ شدن لايه ازون

تخريب زيستگاهها

از بين رفتن ذخاير ژنتيكي

آلودگي آبهاي روي زمين

ضايعات و تشعشعات راديو اكتيو

كمبود غذا

افزايش بي رويه جمعيت

آلودگي آبهاي اطراف

عصر يخبندان مجدد

اصل پنجاهم قانون اساسي :

حفاظت محيط زيست كه نسل امروز و نسل هاي بعد بايد در آن حيات اجتماعي رو به رشد داشته باشند ، وظيفه عمومي تلقي مي گردد .

از اين رو فعاليتهاي اقتصادي و غيره از آن محيط زيست را آلوده مي كنند ، ممنوع مي باشد .

راه حل هاي زيست محيطي:

  1. استفاده از عناصر قابل بازيافت
  2. كنترل آزمايشات هسته اي
  3. كنترل مصرف
  4. عدم استفاده از هيدرو كربن ها ( CFC)
  5. كنترل مواد آلاينده
  6. كنترل استفاده از ذخاير طبيعي و معدني
  7. پيدا كردن روش دفع صحيح ضايعات هسته اي

 توصيه هاي زيست محيطي :

توصيه هاي زيست محيطي :

  1. اشاعه فرهنگ حمايت و حفاظت از محيط زيست ، شناساندن خطرات و بحرانها و ايجاد علاقه به نجات كره زمين در افراد خانواده .
  2. صرفه جويي در مصرف انرژي
  3. صرفه جويي در مصرف آب
  4. استفاده كمتر از دترژنها و مواد شوينده و پاك كننده هاي شيميايي
  5. مبارزه طبيعي با آفات گياهي
  6. اهميت دادن به گياهان و حفظ محيط سبز
  7. صرفه جويي در مصرف كاغذ
  8. استفاده از پاكت  بجاي كيسه پلاستيكي
  9. زباله كمتر توليد كنيم
  10. از گونه هاي مختلف حيات وحش حفاظت كنيم
  11. آموزش حفظ محيط زيست به كودكان
  12. به طور كلي نكات ريز در زندگي روزمره خودتان را با ديد زيست محيطي توجيه كنيد .

چرا توسعه پايدار :

برآوردن نيازهاي نسل حاضر بدون لطمه زدن به قابليت نسلهاي آينده در برآوردن نيازهايشان

مفهوم توسعه پايدار :

مديريت فعاليتهاي تاثير گذار بر محيط زيست به نحوي كه اطمينان حاصل نمائيم كه وضعيت محيط زيست براي نوه هاي ما بدتر از وضع كنوني نشود

مزاياي ISO۱۴۰۰۱  :

  1. كاهش آثار زيانبار صنايع بر محيط زيست
  2. افزايش بهره وري و ارتقاء بازدهي
  3. استفاده مطلوب از انرژي توام با افزايش بكارگيري انرژيهاي تجديد پذير و صرفه جويي در مصرف انرژي
  4. بكارگيري مواد و فرآيندهاي كه اثرات سوء كمتري بر محيط زيست دارد .
  5.  ايجاد زمينه هاي مساعد براي استفاده از روشهاي بازيافت و بكارگيري مجدد مواد

مزاياي استقرار سيستم مديريت زيست محيطي :

  • تقليل هزينه ها
  • ورود به بازار جهاني
  • افزايش اعتبار و مقبوليت اجتماعي
  • فراهم شدن زمينه رقابت سالم و مفيد
  • توسعه پايدار در سايه ملحوظ داشتن هزينه هاي تخريب محيط زيست

جهت مشاهده مهمترین مطالب مرتبط می توانید بر روی هر یک از عناوین زیر کلیک کنید:

انواع پایش محیط زیست کدامند

 

 

 

 

 

 

لینک کوتاه:



برچسب ها

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.