•  
  •  0 دیدگاه
  •  خبر
  • کد خبر : ۷۹۳۸۸

وضعیت فعلی و چشم‌ انداز پالایش زیستی مواد لیگنوسلولزی در اروپا


پالایش زیستی مواد لیگنوسلولزی، شامل فرایندهایی است که زیست‌توده‌های گیاهی را به طیف وسیعی از محصولات زیست‌پایه تبدیل می‌کند. برخی از محققین ایرلندی، چالش‌ها و فرصت‌های این صنعت نوظهور در اروپا را با درنظر گرفتن عوامل کلیدی پالایش زیستی، از جمله تهیه منابع اولیه، روش‌های پردازش و بازار محصولات، جمع‌آوری و در قالب یک مقاله علمی بین‌المللی منتشر نموده‌اند.

به گزارش زیست آنلاین، در سال ۲۰۱۲، استراتژی اقتصاد زیستی اروپا برای اولین بار به عنوان تولید منابع بیولوژیکی تجدیدپذیر و تبدیل این منابع و پسماندها به محصولات با ارزش افزوده بالا مطرح گردید. این استراتژی و برنامه‌های عملیاتی آن، گردش مالی کل اقتصاد زیستی اتحادیه اروپا را از ۲.۰۹ تریلیون دلار در سال ۲۰۰۸ به ۲.۲۹ تریلیون دلار در سال ۲۰۱۵ افزایش داده است. در راستای این پیشرفت، پالایشگاه زیستی یک مؤلفه اساسی و حیاتی از اقتصاد زیستی آینده اروپا که توسط آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) تعریف شده است، محسوب می‌شود.

پالایش زیستی مواد آلوده

این پالایشگاه‌ها به عنوان یک کارخانه تولید طیف وسیعی از محصولات با ارزش افزوده بالا از زیست‌‌توده‌ها در نظر شناخته می‌شوند. در سال ۲۰۱۷، علاوه بر چندین زیرساخت متفاوت، ۲۲۴ پالایشگاه زیستی در سراسر اروپا ثبت شده است. با این حال، ۱۸۱ مورد از این پالایشگاه‌های تجاری، به اصطلاح “نسل اولنامیده می‌شوند که از مواد اولیه مانند شکر، نشاسته، روغن و چربی استفاده می‌کنند و اکثراً محصولاتی نظیر سوخت‌های زیستی و محصولات اولئو کمیکال دارند. در مقابل، تنها ۴۳ پالایشگاه زیستی به عنوان “نسل دوم” وجود دارد که از مواد پایدار لیگنوسلولزی مانند محصولات غیرخوراکی و پسماندهای زیست‌ محیطی استفاده می‌کنند تا سوخت‌های زیستی، برق، گرما و مواد شیمیایی زیست‌پایه تولید شوند. پیشرفت‌های سریع و قانونی در اتحادیه اروپا باعث افزایش سرعت بهره‌برداری از مواد لیگنوسلولزی شده است. به عنوان مثال، دستورالعمل ۱۵۱۳/۲۰۱۵ اتحادیه اروپا  اهدافی را جهت تعیین سهم سوخت‌های زیستی تولید شده از غلات، نشاسته، قندها و دانه‌های روغنی تا سال ۲۰۲۰ را تعیین می‌کند که مطابق این دستوالعمل حداکثر تا ۷ درصد، سهم این سوخت می‌باشد. علاوه بر این، در ماه ژانویه ۲۰۱۸، پارلمان اروپا حمایت خود از سوخت‌های زیستی تولید شده از محصولات غذایی را محدود کرد و تصمیم گرفت تا سال ۲۰۳۰ این سوخت ها را تا ۸/۳ درصد کاهش دهد. اتحادیه اروپا پروژه‌های زیادی را تحت برنامه Horizon ۲۰۲۰ (برنامه تحقیق و نوآوری اتحادیه اروپا که ۸۰ میلیارد یورو بودجه تحقیقاتی را در طول دوره ۷ ساله از ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰ مدیریت می‌کند) با هدف تحکیم پالایشگاه‌های زیستی لیگنوسلولزی در اروپا، از نظر مالی حمایت نموده است که در جدول زیر به صورت خلاصه بیان شده است.

پروژه‌های حمایت شده توسط اتحادیه اروپا برای استفاده از مواد لیگنوسلولزی در پالایشگاه‌های زیستی

نام پروژه

مواد اولیه مورد استفاده

کشور همکار

بازه زمانی

هزینه کلی(یورو)

AgriChemWhey

محصولات جانبی از فرایندهای صنایع لبنیات

ایرلند

۲۰۲۱۲۰۱۸

۲۹.۹۴۹.۳۲۳

 GRACE

گونه‌های Miscanthus  یا  hemp از اراضی حاشیه‌ای

آلمان

۲۰۲۲۲۰۱۷

۱.۵۰۰.۰۸۵.۱۲۱

SmartLi

لیگنین کرافت، لیگنوسولفونات‌ها

فنلاند

۲۰۱۹۲۰۱۵

۲۴۰.۷۴۶.۱۲۵

BIOSKOH

مواد اولیه لیگنوسلولزی

ایتالیا

۲۰۲۱۲۰۱۶

۳.۰۱۲.۲۳۱.۳۷۵

BARBARA

پسماند کشاورزی و مواد غذایی

اسپانیا

۲۰۲۰۲۰۱۷

۲.۷۱۱.۳۷۵

AgriMax

پسماند کشاورزی و مواد غذایی

اسپانیا

۲۰۲۰۲۰۱۶

۱.۵۵۴.۳۴۹.۴۵۶

PULP۲VALUE

پالپ چغندر قند

هلند

۲۰۱۹۲۰۱۵

۱.۱۴۲.۸۳۴.۷۵۰

GreenSolRes

پسماند یا باقی‌مانده‌های لیگنوسلولزی

هلند

۲۰۲۰۲۰۱۶

۱.۰۶۰.۹۶۳.۷۰۱

Dendromass۴Europe

Dendromass در اراضی حاشیه‌ای

آلمان

۲۰۲۰۲۰۱۷

۲.۰۴۴.۲۳۱.۸۷۵

SYLFEED

باقی‌مانده‌های چوب

فرانسه

۲۰۲۰۲۰۱۷

۱۴.۹۷۶.۵۹۰

GreenProtein

باقی‌مانده‌های گیاهی از پردازش سالاد بسته‌بندی شده

هلند

۲۰۲۱۲۰۱۶

۵۵۴.۶۵۱.۹۹۹

PROMINENT

جریان جانبی پردازش دانه‌های غلات

فنلاند

۲۰۱۸۲۰۱۵

۳۱۰.۳۸۹.۷۵۰

FIRST۲RUN

آرتیشوی خاردار یا Cardoon از اراضی حاشیه‌ای

ایتالیا

۲۰۱۹۲۰۱۵

۲.۵۰۲.۲۶۸.۸۷۵

Zelcor

بقایای لیگنوسلولوزی از تولید اتانول، لیگنین‌های حل شده در طی فرایند پالپینگ

فرانسه

۲۰۲۰۲۰۱۶

۶۷۱.۰۰۱.۲۵۰

STAR۴BBI

پسماند یا باقی‌مانده‌های لیگنوسلولزی از جنگل‌ها و کشاورزی

هلند

۲۰۱۹۲۰۱۶

۹۹.۵۸۷.۷۵۰

BIOrescue

کاه گندم و پسماند صنایع کشاورزی

اسپانیا

۲۰۱۹۲۰۱۶

۳۷۶.۷۵۸.۷۵۰

OPTISOCHEM

کاه گندم باقی‌مانده

فرانسه

۲۰۲۱۲۰۱۷

۱.۶۳۷.۶۸۱.۶۸۳

US۴GREENCHEM

مواد اولیه لیگنوسلولزی

آلمان

۲۰۱۹۲۰۱۵

۳.۸۰۳.۹۲۵

FUNGUSCHAIN

باقی‌مانده کشت قارچ (Agaricus bisporus)

هلند

۲۰۲۰۲۰۱۶

۸۱۴.۳۶۶.۱۲۵

POLYBIOSKIN

پسماند مواد غذایی

اسپانیا

۲۰۲۰۲۰۱۷

۴۰۵.۸۳۵.۹۳۸

ValChem

مواد اولیه چوبی

فنلاند

۲۰۱۹۲۰۱۵

۱.۸۵۰.۲۷۰.۳۲۵

LIBBIO

گیاه Andes lupin از اراضی حاشیه‌ای

ایسلند

۲۰۲۰۲۰۱۶

۴.۹۲۳.۷۵۰

LIGNOFLAG

کاه

آلمان

۲۰۲۲۲۰۱۷

۳۴.۹۶۹.۲۱۵

 

مراحل و گردش کار در صنعت پالایش زیستی

بسیاری از مواد اولیه خام از جمله بقایای حاصل از جنگل‌داری، کشاورزی و پسماند صنایع کشاورزی را می‌توان به عنوان مواد اولیه برای یک پالایشگاه زیستی لیگنوسلولزی استفاده نمود. مصرف سالانه زیست‌توده‌های لیگنوسلولزی در صنایع زیست‌پایه، در مقایسه با میزان کل زیست‌توده در دسترس، نسبتاً کم است. نقشه راه پالایشگاه‌های زیستی مانند برآوردهای پروژه S۲Biom (که هدف آن پیش‌بینی پتانسیل زیست‌توده غیر مواد پایدار در سطح اتحادیه اروپا است)، حداکثر نیاز به ۴۷۶ میلیون تن زیست‌توده لیگنوسلولزی را برای برآوردن نیاز همه صنایع زیست‌پایه در اروپا تا سال ۲۰۳۰ پیش‌بینی کرده است. در صورت اجرایی شدن این دیدگاه، حداقل یک میلیارد تن زیست‌توده لیگنوسلولزی در سال ۲۰۳۰ در اروپا باید تولید شود. بنابراین، چالش اصلی دستیابی و دسترسی به مواد اولیه نیست، بلکه چالش منطقی تولید مواد اولیه است. زنجیره تأمین مواد لیگنوسلولزی شامل جمع‌آوری، خشک کردن، متراکم‌سازی، حمل و نقل و ذخیره‌سازی می‌باشد که این فرایندها بسته به نوع زیست‌توده متفاوت خواهد بود. هر مرحله از زنجیره تأمین با چالش‌هایی مواجه است که به صورت خلاصه به آن‌ها می‌پردازیم.

بزرگترین چالش در فرایند جمع‌آوری، پراکندگی منابع، نوسانات غیر قابل پیش‌بینی در کمیت و کیفیت، رطوبت بالا (به عنوان مثال در مورد پسماندهای صنایع کشاورزی) و آلودگی‌های احتمالی (مانند آلودگی خاک در بقایای ضایعات کشاورزی) می‌باشد. به صورت کلی، مراحل جمع‌آوری، خشک کردن و متراکم‎‌سازی در تأسیسات و مکان‌های غیر متمرکز و قبل از حمل و نقل به پالایشگاه یا مرکز ذخیره‌سازی صورت می‌گیرد.

زیست‌توده‌های لیگنوسلولزی که از پسماند صنایع کشاورزی مشتق شده‌اند، حاوی رطوبت بالایی هستند که ممکن است هر کدام از مراحل پالایش و پیش‌پالایش مانند کاهش اندازه و متراکم‌سازی را تحت تأثیر قرار دهد و هم‌چنین موجب افزایش حساسیت زیست‌توده و کاهش کیفیت آن شود. بنابراین فرایند خشک کردن جزو مراحل اصلی و مهم می‌باشد که ممکن است به صورت طبیعی (مثلاً در مورد گیاهان علفی) یا از طریق حرارت دادن و امواج ماکرویو انجام شود.

فرایند متراکم و فشرده‌سازی با استفاده از انباشته کردن، تبدیل ضایعات به پلت و یا روش‌های دیگر صورت می‌گیرد که یک گام ضروری برای افزایش دانسیته مواد لیگنوسلولزی است. این مرحله موجب حمل و نقل و ذخیره‌سازی کارآمد می‌شود و برای هر واحد از مواد اولیه، اندازه و وزن استاندارد به دست می‌آید. قبل از فرآیند فشرده‌سازی، ممکن است برای کاهش اندازه، نیاز به پردازش مکانیکی باشد. در حالی که تجهیزات فعلی موجود در کشاورزی می‌تواند در مقیاس نیمه‌صنعتی برای کاهش اندازه و فشرده‌سازی زیست‌توده مورد استفاده قرار گیرد، آینده این صنعت نیازمند فناوری‌های جدید برای دستیابی به مقادیر زیادی از زیست‌توده در مقیاس صنعتی می‌باشد.

از لحاظ اقتصادی، بازده‌ حمل و نقل زمانی که منطقه جمع‌آوری به مراکز پردازش و یا ذخیره‌سازی نزدیک باشد، افزایش می‌یابد. سیستم‌های حمل و نقل موجود برای جابه‌جایی چوب و یا پسماندهای لیگنوسلولزی ممکن است به دلیل دانسیته کم آن‌ها ناکارآمد باشند و هزینه زیادی صرف این مرحله شود.

تغییرات در مقدار و دسترسی فصلی به پسماندهای کشاورزی، لازمه ایجاد امکانات ذخیره‌سازی درازمدت می‌باشد. با این حال، این نیاز از لحاظ حفظ کیفیت زیست‌توده با ظرفیت بالا و با هزینه کم، چالش‌های زیادی را به وجود می‌آورد. علاوه بر این، جنبه‌های بهداشتی و ایمنی قابل توجهی از ذخیره‌سازی زیست‌توده وجود دارد که می‌تواند عملیات را پیچیده‌تر کند.

بررسی چالش‌های موجود در پالایش زیستی

برای رسیدگی به این چالش‌ها در زنجیره تأمین مواد اولیه، چندین طرح تحقیقاتی استراتژیک توسط European Biorefinery Joint Strategic Research Roadmap  برای سال ۲۰۲۰، با هدف دستیابی به دیدگاه پالایش زیستی اروپا در سال ۲۰۳۰، پیشنهاد شده است. چنین پیشنهادهایی شامل توسعه مدل‌های لجستیک یکپارچه برای حذف تنگناهای زنجیره تأمین، دسترسی به ماشین آلات با قابلیت حمل مقدار زیادی از مواد اولیه، نقشه‌برداری از پراکندگی زیست‌توده‌ها و ایجاد یک مرکز منطقه‌ای متمرکز برای جمع‌آوری و ذخیره‌سازی زیست‌توده‌ها می‌باشد. انتظار می‌رود این تلاش‌ها باعث کاهش هزینه‌های لجستیک شود، که به نوبه خود می‌تواند هزینه‌های نهایی تولید را کاهش دهد.

هزینه‌های لجستیک و پیچیدگی‌های عملیاتی با افزایش ظرفیت پردازش یا شعاع ذخیره‌سازی مواد اولیه لیگنوسلولزی افزایش می‌یابد. بر این اساس، واحدهای زیستی مجتمع در مقیاس کوچک برای مناطق کوچک روستایی یا شهری در اروپا جهت برطرف نمودن این چالش‌ها مورد توجه قرار گرفته‌اند.

پردازش مواد اولیه لیگنوسلولزی

زیست‌توده‌های لیگنوسلولزی یک ماتریس پیچیده هستند که نسبت به تخریب و تجزیه نسبتاً مقاوم‌اند. قندها در یک ساختار سخت و بازدارنده حبس می‌شوند که برای آزادسازی آن‌ها به یک مرحله پیش‌تیمار نیاز است. بسیاری از روش‌های معمول (به عنوان مثال، روش‌های شیمیایی، فیزیکی و بیولوژیکی) در حال حاضر برای پیش‌تیمار زیست‌توده‌های لیگنوسلولزی استفاده می‌شود. با این حال، دستیابی به یک توازن کارآمد بین بازده عملیات پیش‌تیمار، هزینه و پایداری زیست‌محیطی دشوار است. هم‌چنین تاکنون حتی ترکیبی از این روش‌ها به طور مؤثر در مقیاس مورد نیاز در پالایشگاه‌های زیستی که از مواد خوراکی چندگانه استفاده می‌کنند، مستقر نشده است.

فناوری‌های رایج تخریب مواد لیگنوسلولزی که در یک پالایشگاه زیستی معمولی استفاده می‌شوند، به نوع مواد اولیه و محصول نهایی وابسته است. چنین فناوری‌هایی ممکن است به دسته بیوشیمیایی یا ترموشیمیایی طبقه بندی شوند و چالش اصلی در برابر پس‌زمینه‌های مختلف مواد اولیه، تقاضای متغیر بازار، و نوسانات اقتصادی؛ مربوط به مقیاس‌ و انعطاف‌پذیری جهت بهینه‌سازی روند تولید است. از این رو، ادغام مفهوم پالایش زیستی با روش‌های صنعتی موجود و متداول، به عنوان یک راه‌حل بالقوه برای حل این چالش‌ها شناخته شده است. به عنوان مثال، رایج‌ترین مدل پیشنهاد شده اجتماع یک پالایشگاه زیستی پالپ/کاغذ می‌باشد که می‌تواند همراه محصولات چوب، پالپ و کاغذ سایر محصولات مانند مواد شیمیایی، سوخت یا توان الکتریکی نیز تولید کند. با این حال، در حقیقت سایر جنبه‌ها مانند جداسازی و خالص‌سازی محصولات و هم‌چنین اطمینان از کیفیت و استانداردسازی آن‌ها، چالش‌های بیشتری را برای روند صنعتی شدن ایجاد می‌کند.

بازار محصولات زیست‌ پایه

نمونه‌هایی از محصولات بالقوه زیستی عبارتند از: سوخت‌های زیستی (به عنوان مثال بیواتانول، بیودیزل و بیوگاز)، محصولات شیمیایی زیست‌پایه (به عنوان مثال، آنزیم‌های صنعتی و مواد پاک‌کننده) و مواد بیولوژیکی (به عنوان مثال، پلاستیک‌های تجزیه‌پذیر). با این حال، همانگونه که در شکل زیر مشاهده می‌شود با حمایت‌ها و سیاست‌های خاص اتحادیه اروپا، انرژی‌های زیستی و سوخت‌های زیستی توجه بیشتری را به خود جلب کرده‌اند. در سال ۲۰۳۰، اتحادیه اروپا قصد دارد ۲۵ درصد از انرژی حمل و نقل مورد نیاز را از طریق سوخت‌های زیستی تولید شده از پالایشگاه‌های زیستی پیشرفته (نسل دوم) تأمین کند. هم‌چنین قرار است ۳۰ درصد از مواد شیمیایی مبتنی بر نفت با مواد شیمیایی زیستی و مواد غیر قابل تجزیه نیز با مواد قابل تجزیه جایگزین شوند. ۸۰ درصد زیرساخت‌های زیستی اتحادیه اروپا در مناطق روستایی قرار دارد که انتظار می‌رود از برنامه‌های توسعه‌ای نیز حمایت کنند. با این حال، توسعه بازارهای پایدار محصولات زیستی و افزایش سطح آگاهی عمومی در این مناطق، یک چالش خواهد بود. با این وجود، انتظار می‌رود که سیاست‌های اتحادیه اروپا به منظور تحریک آگاهی عمومی، موجب سرعت بخشیدن به توسعه محصولات و تشویق سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در این بخش می‌شود. بر این اساس کارشناسان بین‌المللی پیش‌بینی می‌کنند که تا سال ۲۰۲۴ حداقل ۱۵ پالایشگاه زیستی پیشرفته راه اندازی خواهد شد.

نتیجه‌گیری

پالایش زیستی مواد لیگنوسلولزی یکی از بخش‌های مهم اقتصاد آینده در اروپا و هم‌چنین سایر نقاط جهان است. در حالی‌که این صنعت نوظهور با چالش‌های مهمی مانند تهیه مواد اولیه، محدودیت‌های فناوری پردازش و هم‌چنین بازار محصولات مواجه است، با اتخاذ سیاست‌ها و تصمیمات جدی در سطح کلان، می‌توان بر آن‌ها غلبه کرد و به اهداف زیست‌محیطی و اقتصادی مورد نظر رسید.

منبع: زیست فن


 اخبار مرتبط:  

ارسال نظر:

capcha

 نظرات  

صدور گواهینامه ایزو
jyane construction